Hoeveel successierechten zullen je erfgenamen moeten betalen?

Het bedrag aan successierechten dat je erfgenamen zullen moeten betalen hangt af van verschillende factoren:

  • het gewest waar je woont op het ogenblik dat je sterft: het bedrag aan successierechten zal dus verschillen naargelang je in het Vlaamse, het Brusselse of het Waalse Gewest woont. Als je bent verhuisd in de loop van de laatste vijf jaar voor je overlijden, dan is het gewest waar je het langst hebt gewoond in de loop van die vijf jaar doorslaggevend;
  • het geërfde bedrag: net als de personenbelasting, zijn successierechten progressief. ‘Progressief‘ betekent dat het tarief stijgt naarmate de erfenis groter wordt. Hoe meer een erfgenaam erft, hoe sneller hij in een hogere schijf valt en hoe hoger de successierechten zullen zijn die hij moet betalen.
  • de verwantschap tussen jou en je erfgenamen: kinderen, kleinkinderen, ouders én partners betalen de laagste tarieven. Heb je in een testament erfgenamen aangeduid die geen familie zijn van jou, dan betalen die de hoogste successierechten: ze kunnen oplopen tot 80%!
    • Echtgenoten, samenwonenden en kinderen


    Je bent getrouwd: voor je echtgenoot of echtgenote en voor je kinderen gelden dezelfde tarieven voor successierechten.

    Je bent niet getrouwd:

    • je woont wettelijk samen:

    Dat is het geval als jullie op de gemeente een verklaring van wettelijk samenwonen hebben afgelegd. Dan gelden dezelfde tarieven als voor gehuwden. Woon je in het Waalse Gewest, dan moeten jij en je partner op de dag van je overlijden op hetzelfde adres zijn ingeschreven om recht te hebben op die lage tarieven.

    • je woont feitelijk samen:

    Als je in het Waalse of Brusselse Gewest woont, zal je partner de hoogste successierechten betalen, alsof hij een vreemde is. Woon je in het Vlaamse Gewest, en woon je al minstens één jaar zonder onderbreking samen, dan betaalt je partner de tarieven die gelden voor kinderen en gehuwde partners.

    • Je hebt stiefkinderen

    Stiefkinderen en stiefouders erven niet automatisch van elkaar. Maar je kan hen wel een gedeelte van je erfenis geven via testament.

    In het Vlaamse en Waalse Gewest genieten stiefkinderen hetzelfde tarief als (eigen) kinderen.

    In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest gelden die voordelige tarieven enkel als je stiefzoon of stiefdochter minstens 6 jaar na elkaar op jouw adres heeft gewoond vóór zijn of haar 21ste verjaardag en dezelfde zorgen heeft gekregen als een eigen kind van zijn ouders mag verwachten.

  1. Om te ontdekken hoe deze percentages worden toegepast om de successierechten te berekenen, kan je het zelf uittesten met de Erfenissimulator.

    Tarieven voor:

    Tarieven voor partners, kinderen, kleinkinderen en ouders

    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Waalse Gewest
    0 12.500 3%
    12.500 25.000 4%
    25.000 50.000 5%
    50.000 100.000 7%
    100.000 150.000 10%
    150.000 200.000 14%
    200.000 250.000 18%
    250.000 500.000 24%
    Meer dan 500.000 30%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest
    0 50.000 3%
    50.000 100.000 8%
    100.000 175.000 9%
    175.000 250.000 18%
    250.000 500.000 24%
    Meer dan 500.000 30%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Vlaamse Gewest
    0 50.000 3%
    50.000 250.000 9%
    Meer dan 250.000 27%

    Tarieven voor broers en zussen

    van (euro) Tot (euro) Percentages in het Waalse Gewest
    0 12.500 20%
    12.500 25.000 25%
    25.000 75.000 35%
    75.000 175.000 50%
    Meer dan 175.000 65%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest
    0 12.500 20%
    12.500 25.000 25%
    25.000 50.000 30%
    50.000 100.000 40%
    100.000 175.000 55%
    175.000 250.000 60%
    Meer dan 250.000 65%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Vlaamse Gewest
    0 75.000 30%
    75.000 125.000 55%
    Meer dan 125.000 65%

    Tarieven voor ooms, tantes, neven en nichten

    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Waalse Gewest
    0 12.500 25%
    12.500 25.000 30%
    25.000 75.000 40%
    75.000 175.000 55%
    Meer dan 175.000 70%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest *
    0 50.000 35%
    50.000 100.000 50%
    100.000 175.000 60%
    Meer dan 175.000 70%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Vlaamse Gewest *
    0 75.000 45%
    75.000 125.000 55%
    Meer dan 125.000 65%

    * De successierechten worden niet berekend op het individuele aandeel van elke erfgenaam, maar op de totale erfenis. Het totaalbedrag aan successierechten wordt door de erfgenamen gedeeld.

    Tarieven voor alle andere personen

    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Waalse Gewest *
    0 12.500 30%
    12.500 25.000 35%
    25.000 75.000 60%
    Meer dan 175.000 80%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest *
    0 50.000 40%
    50.000 75.000 55%
    75.000 175.000 65%
    Meer dan 175.000 80%
    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Vlaamse Gewest *
    0 75.000 45%
    75.000 125.000 55%
    Meer dan 125.000 65%

    * De successierechten worden niet berekend op het individuele aandeel van elke erfgenaam, maar op de totale erfenis. Het totaalbedrag aan successierechten wordt door de erfgenamen gedeeld.

  2. In de meeste gevallen worden de tarieven van de successierechten toegepast op het aandeel dat iedere erfgenaam krijgt. Maar daarop is er een uitzondering: in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en in het Vlaamse Gewest worden de successierechten op de globale erfenis berekend als die gaat naar ooms, tantes, neven, nichten of personen van buiten de familie. Dat is minder gunstig voor de erfgenamen, zoals volgende voorbeeld aantoont.

    Voorbeeld:

    Een inwoner van Brussel sterft en laat 300.000 euro na. Hij heeft als enige familie vier ooms en tantes, die elk 75.000 euro erven. De tarieven voor deze categorie van erfgenamen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest zijn:

    Van (euro) Tot (euro) Percentages in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest voor ooms, tantes, neven en nichten
    0 50.000 35%
    50.000 100.000 50%
    100.000 175.000 60%
    Meer dan 175.000 70%

    De successierechten worden hier berekend op de globale waarde van de erfenis, dus op 300.000 euro. De erfgenamen moeten in totaal 175.000 euro aan successierechten betalen, wat neerkomt op 43.750 euro elk. Hoe werd dit berekend: van de 300.000 euro wordt de eerste 50.000 belast aan 35% (17.500 euro), er wordt nog eens 50.000 euro belast aan 50% (25.000 euro), de volgende 75.000 euro wordt belast aan 60% (45.000 euro) en de overige 125.000 euro wordt belast aan 70% (87.500 euro). Als alle bedragen worden opgeteld, merk je dat dus 175.000 euro aan successierechten betaald wordt.

    Indien de successierechten op ieders aandeel afzonderlijk zouden zijn berekend, had elke erfgenaam op zijn 75.000 euro 30.000 euro successierechten moeten betalen. 50.000 euro wordt belast aan 35% (17.500 euro) en 25.000 euro wordt belast aan 50% (12.500euro). De totale successierechten zouden dan 120.000 euro bedragen of 55.000 euro minder dan bij de berekening op de globale waarde.

  3. Voor de gezinswoning

    Voor de gezinswoning geldt in bepaalde gevallen een speciale regeling voor het berekenen van de successierechten die partners, kinderen, kleinkinderen en ouders moeten betalen.
    De gezinswoning is de woning waar je met je gezin woont, leeft en eet.

    • Hoeveel betaalt de partner op zijn aandeel in de gezinswoning?
      ​Voor de drie gewesten geldt dat de echtgenoot of de samenwonende geen successierechten moet betalen op zijn aandeel in de gezinswoning.
      • In het Waalse Gewest geldt die vrijstelling slechts tot 160.000 euro. Boven dat bedrag wordt een verlaagd tarief toegepast (zie hieronder).
      • In het Vlaamse Gewest betaalt de echtgenoot, de wettelijk samenwonende én wie minstens drie jaar ononderbroken feitelijk samenwoonde, geen successierechten op zijn aandeel in de gezinswoning.
      • In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest betaalt de echtgenoot en de wettelijk samenwonende geen successierechten op zijn aandeel in de gezinswoning.

     

    • Hoeveel betalen de kinderen, kleinkinderen en ouders op hun aandeel in de gezinswoning?
      • In het Vlaamse Gewest gelden de normale tarieven. Er is geen vrijstelling, noch belastingvermindering voor erfgenamen in rechte lijn (kinderen, kleinkinderen en ouders) voor de gezinswoning.
      • In het Waalse en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest betalen ze een voordeeltarief volgens onderstaande tabel:
    Van (euro) Tot (euro) Gunsttarief op de gezinswoning voor kinderen, kleinkinderen en ouders in het Waalse Gewest Gunsttarief op de gezinswoning voor kinderen, kleinkinderen en ouders in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest
    0 25.000 1% 2%
    25.000 50.000 2% 2%
    50.000 100.000 5% 5,3%
    100.000 175.000 5% 6%
    175.000 250.000 12% 12%
    250.000 500.000 24% 24%
    Meer dan 500.000 30% 30%

    Voor het familiebedrijf

    In het Vlaamse Gewest bestaat een speciaal stelsel voor familiebedrijven. Voor zover aan bepaalde voorwaarden is voldaan, moet daarop 3% aan successierechten worden betaald, ongeacht de waarde van de onderneming.

    In het Vlaamse Gewest

    Het Vlaamse Gewest heeft enkele bijzondere, voordelige regels. Gaat de erfenis naar de partner, kinderen, kleinkinderen of ouders? Dan splitst het Vlaamse Gewest voor de berekening van de erfbelasting de erfenis op in roerende goederen (bankrekeningen, aandelen, obligaties, …) en onroerende goederen (huis, appartement, gronden). Een voordelig systeem dat de erfbelasting vaak doet dalen.

    Voorbeeld

    Lukas sterft en laat zijn zoon Steven een erfenis van 245.000 euro na: een huis met een waarde van 200.000 euro en obligaties voor 45.000 euro.

    De erfbelasting wordt apart berekend op het huis en op de beleggingen. Daarbij worden de volgende tarieven gehanteerd:

    Van (euro) Tot (euro) Percentages in Vlaanderen voor partners, kinderen, kleinkinderen en ouders
    0 50.000 3%
    50.000 250.000 9%
    Meer dan 250.000 27%

    Voor het huis moet Steven 15.000 euro betalen (3% op 50.000 euro en 9% op 150.000 euro) en voor de obligaties moet hij 1.350 euro betalen (3% op 45.000 euro). Dat maakt een totaal van 16.350 euro. Mochten we dit systeem niet toepassen, dan had Steven 19.050 euro of 2.700 euro méér moeten betalen (3% op 50.000 euro en 9% op 195.000 euro). 

    In het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en in het Waalse Gewest

    Ook in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en in het Waalse Gewest gelden er een aantal specifieke en gunstige regels.

    Zo moeten partners, kinderen, kleinkinderen en ouders geen successierechten betalen op de eerste schijf van 12.500 euro (Wallonië) of 15.000 euro (Brussel).

    In beide gewesten wordt die vrijstelling voor kinderen jonger dan 21 jaar vermeerderd met 2.500 euro per volledig jaar dat ze de leeftijd van 21 nog niet hebben bereikt.

    Het Waalse Gewest staat een bijkomende vrijstelling van 12.500 euro toe aan wie minder dan 125.000 euro erft.

  4. Verenigingen en stichtingen krijgen een specifiek voordeeltarief. Meer informatie vind je hier.