Een studentenjob

Een kot huren, boeken kopen voor de cursussen, op kroegentocht gaan, ... kan je budget wel eens onder druk zetten. Heb je daarom al eens aan een studentenjob gedacht? Opgelet, want niet alle werkaanbiedingen worden beschouwd als een financieel interessante studentenjob. Hiervoor moeten een aantal voorwaarden vervuld zijn. Zo mag je bijvoorbeeld niet meer dan 475 uren per jaar werken. Zodra je meer werkt, zal je sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing moeten betalen. Let er ook op om niet teveel te verdienen zodat je je recht op kinderbijslag behoudt en fiscaal ten laste blijft van je ouders
 
Als je na enig zoekwerk een studentenjob hebt gevonden die voldoet aan al deze vereisten, moet je - vooraleer je aan de slag gaat - je baas vragen om een arbeidscontract te ondertekenen. Dat is verplicht. Hierin moet ondermeer staan hoeveel uur je gaat werken en welk loon je daarvoor zal krijgen. Opgelet, in je arbeidscontract wordt je brutoloon vermeld. Dat is niet het bedrag dat daadwerkelijk op je rekening zal worden gestort. Om een idee te hebben hoeveel je exact netto gaat verdienen, moet je eerst nog een solidariteitsbijdrage aftrekken van dit brutobedrag.
 
Stel: je bent een paar weken aan het werk en je ondervindt dat de arbeidsomstandigheden en de werkuren zo zwaar zijn dat je sommige belangrijke lessen niet kan volgen. Je besluit bijgevolg om ontslag te nemen. Stel dan een ontslagbrief op en laat die ondertekenen door je baas. Voor een studentenjob is de opzegtermijn vrij kort. Binnen een paar dagen kan je terug naar de les.

De Wikifin-tips

  • Lees het arbeidscontract heel zorgvuldig voor je het ondertekent. Je krijgt er een kopie van. Bewaar die zorgvuldig. Je zal ze misschien nodig hebben om je loon te controleren of andere belangrijke informatie op te zoeken.
  • Noteer nauwkeurig de dagen en uren waarop je gewerkt hebt om na afloop van het contract te kunnen nagaan of het loon dat gestort werd wel degelijk overeenstemt met wat je gepresteerd hebt.
  1. Dat mag. Jaarlijks grijpen zowat 400.000 studenten de kans om via een studentenjob hun studies of hobby’s te financieren.

    Voorwaarden voor aanwerving

    Vanaf uw 15de kan u met een studentencontract werken indien u de eerste twee jaar van het middelbaar onderwijs voltooide. In het andere geval moet u wachten tot u 16 bent.

    Heel wat werkgevers nemen echter geen studenten onder de 18 jaar in dienst omwille van hun verzekering en hun aansprakelijkheid.
    Zet u in juni een punt achter uw studies, dan kan u in de zomervakantie nog steeds als student aan de slag. Vanaf de maand september krijgt u het statuut van werkzoekende en komt u niet meer in aanmerking voor een studentenjob.

    Meer informatie over het studentenstatuut.

  2. Er is niet alleen sprake van een minimumleeftijd voor studenten. Een studentenjob moet ook aan bepaalde criteria voldoen.

    Belangrijke voorwaarden voor een studentenjob

    • Werkgever en student moeten een contract voor bepaalde duur afsluiten, de zogenaamde ‘overeenkomst voor tewerkstelling van studenten’;
    • De student heeft recht op een bruto minimumloon dat in het arbeidscontract wordt vermeld en varieert naargelang de sector. Bestaat er in de sector geen barema, dan ontvangt de student een percentage van het "gemiddeld minimum maandinkomen". Meer informatie vindt u op deze website.
    • Eventuele overuren moeten apart worden uitbetaald;
    • Bepaalde gevaarlijke of ongezonde jobs zijn verboden, net als nachtwerk. Ook wat de veiligheid en de gezondheid op het werk betreft, gelden specifieke regels;
    • Net als andere werknemers, moet de student bij ziekte of ongeval de werkgever onmiddellijk op de hoogte brengen. Heeft de student minder dan een maand gewerkt bij dezelfde werkgever, dan worden zijn ziektedagen niet betaald.

    Meer informatie over de voorwaarden voor een studentenjob.

    De Wikifintips

    • Noteer nauwkeurig de dagen en uren waarop u gewerkt heeft. Zo kan u op het einde van het contract nagaan of uw loon overeenstemt met uw prestaties.

     

  3. Vindt u geen werk in het bedrijf waar uw vader of moeder werkt? Blijf niet bij de pakken zitten! Er bestaan verschillende kanalen om een job te vinden. Probeer ze een voor een uit!

    Onderwijsinstelling

    De meeste universiteiten en hogescholen hebben een Dienst voor Arbeidsbemiddeling die de jobaanbiedingen centraliseert en klasseert per sector, vereist studieniveau en dergelijke. Zij kunnen u helpen om een studentenjob te vinden en adviseren u omtrent uw rechten en verantwoordelijkheden.

    Regionale tewerkstellingsdiensten

    In Vlaanderen, Brussel en Wallonië beschikken de regionale tewerkstellingsdiensten over een lijst met studentenjobs. Het kan, bijvoorbeeld, gaan om studiebegeleiding aan huis, vakantiekampen voor kinderen, …

    Uitzendkantoren

    Werkgevers doen steeds meer een beroep op uitzendkantoren, ook voor jobstudenten. Gaat u daarmee in zee, dan is niet het bedrijf waar u werkt, maar wel het uitzendkantoor uw werkgever. De voorwaarden voor tewerkstelling met betrekking tot de twee statuten – student en uitzendkracht – moeten dan worden gerespecteerd.

    Jongerenorganisaties

    Jongerenorganisaties kunnen u ook aan werk helpen. Sommige websites zijn gespecialiseerd in studentenjobs. StudentJob, bijvoorbeeld, is een van de grootste portaalsites voor de tewerkstelling van studenten in Europa.

    Spontane sollicitaties

    Bij een spontane sollicitatie stuurt u uw cv en uw motivatiebrief rechtstreeks naar de bedrijven van uw voorkeur. In sommige sectoren is er tijdens de zomermaanden veel vraag naar jobstudenten: in warenhuizen, in het toerisme, in de horeca,…

    De Wikifintips

    • Surf naar de site student@work voor een lange lijst van organisaties die studentenjobs aanbieden.
    • Besteed de nodige zorg aan de presentatie van uw sollicitatiebrief én aan uw handschrift. Leg de nadruk op vaardigheden die nuttig kunnen zijn voor het werk dat u wil gaan doen (talenkennis, kennis informatica, rijbewijs,…)

     

  4. Een student betaalt veel lagere sociale bijdragen dan 'normale' werknemers, op voorwaarde dat hij of zij niet meer werkt dan een bepaalde periode. Tot 1 januari 2017 was die periode (of “contingent”) 50 dagen, vanaf 1 januari 2017 is dat 475 uren. Dat is een soepeler stelsel dan het vorige: 475 uren is het equivalent van zestig 8-urendagen. Bovendien telt een dag waarop je bijvoorbeeld maar 3 uur werkt niet meer als een volledige dag zoals vroeger, maar slechts voor 3 uur. Overschrijd je de grens van 475 uur, dan moeten zowel jij als ook jouw werkgever de normale sociale bijdragen betalen. Die bijdragen liggen sowieso hoger.

    Met de online toepassing Student@work kan je nagaan hoeveel dagen je nog als jobstudent mag werken. Je kan er ook een attest voor jouw toekomstige werkgever afdrukken. Zo weet die ook hoeveel dagen hij je als jobstudent kan tewerkstellen. 

    Weet ook dat jouw inkomen niet hoger mag liggen dan een bepaald plafond, als je fiscaal ten laste van jouw ouders wil blijven. Als je te veel werkt, kunnen jouw ouders voor jou het recht op kinderbijslag verliezen, en moet je misschien zelf bij een ziekenfonds aansluiten.

    Als jobstudent moet je dus drie grenzen in de gaten houden:

    • de 475 uren voor je lagere sociale bijdragen;
    • als je meer verdient dan een bepaald bedrag (dat afhangt van je persoonlijke situatie), ben je fiscaal niet meer ten laste van je ouders;
    • jouw ouders verliezen de kinderbijslag voor jou als je meer dan 240 uren per kwartaal werkt.
  5. Als het om een overeenkomst voor tewerkstelling van studenten gaat, dan bent u dat inderdaad verplicht! Een ondertekend contract in twee exemplaren vormt het materieel bewijs dat uw studentenjob bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) werd aangegeven. U ontvangt een exemplaar en de werkgever bewaart het andere. Ter informatie vindt u hier een modelcontract.

    Het contract moet ten laatste worden ondertekend op het moment dat u in dienst treedt. Zelfs als u nog geen 18 bent, kan u zelf een contract afsluiten en opzeggen. U heeft ook het recht uw loon te ontvangen op een bankrekening op uw naam, tenzij uw ouders of uw wettelijke voogd zich daartegen verzetten.

    Wettelijke vermeldingen

    In uw overeenkomst voor tewerkstelling van studenten moet volgende informatie worden vermeld:

    • de identiteit van de werkgever. Dat is niet noodzakelijk de persoon die u voor u heeft. Het kan gaan om het uitzendkantoor of om een firma (bijvoorbeeld: een grootwarenhuisgroep, een boetiek,…) ;
    • de datum waarop het contract ingaat en wordt beëindigd ;
    • het aantal te presteren uren per dag en per week ;
    • de plaats waar u zal moeten werken ;
    • het soort werk dat u wordt toevertrouwd ;
    • de vergoeding of alle elementen die de berekening ervan mogelijk maken
    • het al dan niet instellen van een proefperiode en de gevolgen indien de werkgever na de proefperiode niet tevreden is.

    Meer informatie over de wettelijke vermeldingen in de overeenkomst voor tewerkstelling van studenten

    Wat als ik in het zwart werk?

    Zwartwerk (arbeid die niet wordt aangegeven) kan nefaste gevolgen hebben voor de werkgever én voor u: geen dekking bij ongevallen, het risico dat u niet het gegarandeerd minimumloon ontvangt, het risico dat uw kinderbijslag verliest,…

    De Wikifintips

    • Lees het contract aandachtig door vóór u het ondertekent. Bewaar het exemplaar dat u ontvangt. U kan het nodig hebben om uw loon te controleren of om belangrijke informatie op te zoeken.
  6. Onder bepaalde voorwaarden kan u uw studentenjob vroegtijdig opzeggen.

    Tijdens de proefperiode

    In een overeenkomst voor tewerkstelling van studenten bedraagt de proefperiode normaal gezien 3 dagen. Je kan je contract gedurende die termijn beëindigen zonder opzegging of vergoeding. Je werkgever kan dat van zijn kant uit ook.

    Tijdens de proefperiode kan het contract mondeling worden verbroken, zonder verdere formaliteiten.

    Na de proefperiode

    Na afloop van de proefperiode voorziet de wet een opzegtermijn, met andere woorden: een aantal dagen die u nog moet presteren als u ontslag neemt of ontslagen wordt.

    Neemt u zelf ontslag, dan moet u in het kader van een arbeidsovereenkomst van niet meer dan een maand nog 1 dag blijven werken. Sloot u een contract voor méér dan een maand af, dan bedraagt de opzegtermijn 3 dagen.

    Besluit uw werkgever u te ontslaan, dan bedraagt de opzegtermijn respectievelijk 3 of 7 dagen.

    De opzeg moet hoe dan ook schriftelijk worden gemeld.

  7. Het brutoloon is wat uw werkgever u betaalt. Daarop bent u sociale bijdragen en bedrijfsvoorheffing verschuldigd. Het bedrag dat overblijft, is uw nettoloon.

    Sociale bijdragen

    In de praktijk zal uw nettoloon nauwelijks lager liggen dan uw brutoloon, omdat u aan de Sociale Zekerheid enkel een solidariteitsbijdrage moet betalen. U mag dan in geen geval meer dan 475 uren per kalenderjaar werken, ongeacht uw aantal werkgevers. De solidariteitsbijdrage loopt op tot 2,71% van uw brutoloon. De werkgever moet eveneens een solidariteitsbijdrage betalen ten bedrage van 5,42% van het brutoloon.

    Werkt u meer dan 475 uren per jaar, dan zijn u en uw werkgever de normale sociale bijdragen verschuldigd vanaf het 476ste uur. Daardoor daalt uiteraard uw nettoloon. Over het algemeen betaalt u 13,07% op uw brutoloon.

    Bedrijfsvoorheffing

    Op uw loon wordt geen bedrijfsvoorheffing ingehouden op voorwaarde dat:

    • een geldig schriftelijk contract werd opgemaakt;
    • geen sociale zekerheidsbijdragen op uw loon (met uitzondering van de solidariteitsbijdrage) moeten worden betaald;
    • u minder werkt dan 475 uren per jaar.

    Vakantiegeld

    Indien u enkel een solidariteitsbijdrage betaalt, heeft u geen recht op vakantiedagen, noch op vakantiegeld. U kan wél genieten van de wettelijke feestdagen.

    Wat met de belastingen?

    Zoals bij iedereen die aan personenbelasting onderworpen is, wordt een deel van uw belastbaar inkomen vrijgesteld van belastingen. We spreken in dat verband over de ‘belastingvrije som’. Voor het aanslagjaar 2016 (inkomsten 2015) gaat het om 7 380 euro netto als uw belastbaar inkomen niet hoger ligt dan 26 360 euro. Ligt uw inkomen onder 7 380 euro, dan hoeft u dus geen belastingen te betalen.

    Let op: Als jobstudent moet u een aangifteformulier voor personenbelastingen invullen, ongeacht de hoogte van uw inkomen. Van elk van uw werkgevers moet u een document ontvangen waarop de verschillende vakjes reeds staan aangevinkt. De daarop vermelde bedragen moet u op uw aangifteformulier invullen. Bewaar die documenten dan ook zorgvuldig. Vaak ontvangt u ze heel wat maanden vóór u een belastingaangifte moet invullen.

    Meer informatie over de aangifte van personenbelastingen.
     

  8. Fiscaliteit

    Over het algemeen zijn kinderen fiscaal ten laste van hun ouders. Dan hebben  de ouders recht op een hogere van belasting vrijgestelde som, dan als ze geen kinderen ten laste zouden hebben. Voor het aanslagjaar 2016 (inkomsten 2015) bedraagt de belastingvrije som (het gedeelte van het belastbaar inkomen waarop geen belastingen moeten worden betaald) 7 380 euro. Dat bedrag wordt vermeerderd met 1 510 euro voor wie één kind ten laste heeft, met 3 880 euro voor wie 2 kinderen ten laste heeft, met 8 700 euro voor wie u drie kinderen ten laste heeft, en zo verder.

    Met andere woorden: of u fiscaal ten laste bent van uw ouders of niet, heeft een aanzienlijke impact op de belastingen die zij moeten betalen.

    Voorwaarden

    Om fiscaal ten laste van uw ouders te blijven, moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan:

    • U moet deel uitmaken van hun gezin op 1 januari van het jaar dat volgt op het inkomensjaar. In het kader van de aangifte 2017 (inkomsten 2016) moet u dus bij uw ouders gedomicilieerd zijn op 1 januari 2017. Als kotstudent kan u nog steeds bij uw ouders ingeschreven staan;
    • U mag geen vergoedingen ontvangen die voor uw ouders beroepslasten vormen. Met andere woorden: als u hen in het familiebedrijf (bijvoorbeeld: een winkel) helpt, dan mogen zij u daarvoor niet betalen;
    • Uw netto inkomsten mogen niet hoger liggen dan 3 120 euro (inkomsten 2015) indien uw ouders door de belastingen worden beschouwd als echtgenoten. Uw netto inkomsten mogen niet hoger liggen dan 4 500 euro (inkomsten 2015) indien uw ouders door de belastingen als alleenstaanden worden beschouwd. Die bedragen liggen hoger als u een persoon met een handicap bent.

    Let op: een deel van het alimentatiegeld en (voor meerderjarige of ontvoogde jongeren) van de onroerende inkomsten en inkomsten uit beleggingen maakt deel uit van het netto inkomen.

    Meer informatie over het bedrag van het netto inkomen.

    Kinderbijslag

    Kinderbijslag wordt zonder beperkingen toegekend tot 31 augustus van het jaar waarin u 18 wordt. Het recht op kinderbijslag wordt tot op de datum van uw 25ste verjaardag verlengd indien u in voltijds onderwijs verder studeert.

    Om tussen uw 18de en 25ste recht te hebben op kinderbijslag, mag u in de loop van het school- of academiejaar echter niet meer dan 240 uur per kwartaal werken. Overschrijdt u die limiet, dan verliezen uw ouders het recht op kinderbijslag gedurende een volledig kwartaal.

    Die grens van 240 uur geldt niet voor de maanden juli, augustus en september (tijdens dit derde kwartaal staat er dus geen beperking op uw inkomsten), behalve indien u in september niet opnieuw gaat studeren.

    Ziekenfonds

    Bent u jonger dan 25 en heeft u nog steeds recht op kinderbijslag? Dan kan u bij het ziekenfonds van uw ouders ingeschreven blijven als persoon ten laste.
    Studeert u na uw 25ste nog verder, dan moet u bij een ziekenfonds aansluiten als student. U kan uw ziekenfonds vrij kiezen. Vergeet dus niet de verschillende aanbiedingen met elkaar te vergelijken!

    Werkt u als jobstudent met een overeenkomst voor tewerkstelling van studenten of met een ander arbeidscontract, dan kan u enkel als persoon ten laste ingeschreven blijven indien uw inkomsten niet hoger liggen dan een bepaald plafond. Win hierover informatie in bij het ziekenfonds van uw ouders of het ziekenfonds van uw keuze.