Betalen met of beleggen in bitcoins: een risico?

BitcoinBitcoin is een exclusief virtuele munt: er bestaan geen bitcoin biljetten of munten. Bitcoins komen enkel voor in digitale portefeuilles op internet en worden aangemaakt met een complex algoritme.

Bitcoins werden in 2009 gelanceerd. Bij het ontstaan ervan werden ze alleen gebruikt door goed geïnformeerde enkelingen. De financiële crisis van 2011 en in het bijzonder de bankencrisis in Cyprus van april 2013, hebben het gebruik van de bitcoin een duw in de rug gegeven. In november 2013 heeft een senaatscommissie de bitcoin erkend als een legitiem betaalmiddel in de Verenigde Staten.

Bitcoins kunnen over het algemeen enkel gebruikt worden om goederen en diensten over het internet te betalen. In België kan er bij pizza.be en Mobile Vikings betaald worden met bitcoins. Recent werd “Gent Bitcoinstad” opgestart, een initiatief waarbij enkele winkels in Gent bitcoins aanvaarden als betaalmiddel.

De uitvinders van virtuele munten voeren aan dat hun munten “vrij” zijn en niet kunnen gemanipuleerd worden door regeringen, centrale banken of individuen. Er zijn ook geen transactiekosten verbonden aan bitcoins. Hun waarde wordt enkel bepaald door vraag en aanbod.

Bitcoins of andere virtuele munten kopen, blijft echter iets wat niet zonder risico is:

  • Ze worden niet uitgegeven door een centrale bank of door een erkende emittent van elektronisch geld. Er bestaat geen enkele wetgeving over bitcoins, dus ook geen controle op transacties of eventuele fraude met bitcoins. Zo kan u momenteel bij geen enkele instantie klacht neerleggen wanneer u misbruik vermoedt.
  • Virtueel geld heeft geen wettelijke betaalkracht: niemand is verplicht een betaling ermee te aanvaarden.
  • De virtuele omgeving waarbinnen bitcoins worden bewaard en uitgewisseld, houdt een ernstig risico in: het platform waarop verrichtingen gebeuren of de elektronische bitcoin portemonnee, kan failliet gaan of het slachtoffer worden van hackers. Zo heeft de plotse verdwijning in februari 2014 van Mt Gox, één van de voornaamste handelsplatformen voor bitcoins, geleid tot het verlies van 800.000 bitcoins, voor een tegenwaarde van 450 miljoen USD. Die zijn zomaar in rook opgegaan!
  • Bitcoins houden een groot wisselkoersrisico in: de waarde waartegen het virtueel geld kan worden gewisseld in officiële munten (zoals de euro) is erg wisselvallig. Koersschommelingen van meer dan 30 % op één dag zijn geen uitzondering. Er is geen overheidstoezicht op de koers van virtueel geld.
  • Betalingen met bitcoins zijn volledig anoniem. Dit kenmerk van bitcoins trekt fraudeurs, witwassers en andere criminelen aan.
  • Het geld op een spaarrekening, of belegd in kasbons of termijnrekeningen, is in beginsel beschermd door de overheid tot 100.000 euro per financiële instelling en per persoon. Die bescherming bestaat niet voor beleggingen in virtueel geld.

De FSMA en de Nationale Bank van België hebben de bevolking al gewaarschuwd over de risico’s van virtueel geld.