Wat is een fonds?

Iedereen spreekt over fondsen of beleggingsfondsen. Maar onder die brede naam zitten enkele belangrijke verschillen. De meeste fondsen zijn ICB's: 'Instellingen voor Collectieve Beleggingen'. Iedere ICB is als het ware een bedrijf op zich en is vaak door een bank opgericht. Het doel van dat bedrijf is het spaargeld van veel beleggers samenbrengen in één grote pot. Met die grote pot zal het fonds of ICB beleggen volgens een vooraf bepaalde strategie.

In de praktijk wordt het woord 'fonds' ook vaak gebruikt om een tak 23-verzekeringsproduct te benoemen, maar een tak 23 en een ICB zijn verschillende producten. Vraag dus altijd wat uw bankier of financieel tussenpersoon bedoelt met 'fonds': gaat het om een ICB of een verzekering? Meer uitleg over tak 23 vindt u in de Wikifinrubriek daarover.

Voor ieder fonds zijn er beheerders die het verzamelde spaargeld volgens een vooraf bepaalde strategie en voorwaarden beleggen. De beleggingsproducten waarin de beheerder kan beleggen zijn aandelen, obligaties, afgeleide producten,  vastgoed, enz. Vaak wordt er belegd in een mix van deze producten.

In verschillende vormen...

De meest voorkomende ICB's zijn beveks: beleggingsvennootschappen met veranderlijk kapitaal (in het Frans: sicavs).  De totale som aan geld die deze fondsen ter beschikking hebben om te beleggen, kan schommelen. Hoe meer mensen geld in het fonds investeren, hoe meer geld het fonds heeft om te beleggen en andersom. Veel van deze fondsen bieden een vorm van kapitaalbescherming.
Als we bij Wikifin spreken over 'fondsen', dan bedoelen we beveks. 

Een andere categorie ICB's zijn de bevaks: beleggingsvennootschappen met vast kapitaal (in het Frans: sicafs). De som geld waarmee ze beleggen, ligt vast. Bestaande aandelen van deze fondsen moeten via de beurs gekocht en verkocht worden. Op de beurs speelt de wet van vraag en aanbod: als er meer mensen aandelen van het fonds willen kopen dan dat er verkopers zijn, zal de prijs van deze aandelen stijgen.

De voornaamste bevaks in België zijn vastgoedbevaks en privaks.
Vastgoedbevaks beleggen in vastgoed (gebouwen en gronden) en zorgen ook voor het beheer en de verhuring van dat vastgoed. Vastgoedbevaks worden op de Belgische beurs verhandeld. Hier  kan u een lijst vinden van alle Belgische vastgoedbevaks.
In België is er vandaag maar één Privak (Quest for Growth). Die moet beleggen in niet-beursgenoteerde bedrijven  en in groeibedrijven. De Privak zelf wordt wel op de Belgische beurs verhandeld.

Sommige fondsen hebben een eindvervaldag. Op die dag houdt het fonds op te bestaan. Wie erin belegd heeft, wordt dan terugbetaald. Hoeveel precies, dat hangt af van de waarde van de beleggingsproducten waarin het fonds geïnvesteerd had op de eindvervaldag.

Niet alle fondsen hebben een eindvervaldag. Bij fondsen zonder eindvervaldag kan u beslissen wanneer het een goed moment is om uit het fonds te stappen. 

En vaak met kapitaalbescherming

Vele fondsen die in België verkocht worden, bieden kapitaalbescherming. Deze fondsen hebben altijd een eindvervaldag. Het is bij die fondsen de bedoeling dat u op die eindvervaldag minstens uw 'inleg', de som die u er oorspronkelijk in had belegd, terugkrijgt. Maar let op, deze bescherming is geen juridische garantie dat u uw geld sowieso helemaal terugkrijgt.   

Zo'n bescherming kan ook een invloed hebben op uw rendement. Ook hier geldt: hoe lager het risico, hoe lager het rendement.

De kapitaalbescherming geldt enkel op de eindvervaldag van het fonds. Als u vroeger uitstapt, geldt deze bescherming niet. Bij een vervroegde uitstap kunnen uw aandelen dus meer, maar ook minder waard zijn dan toen u ze kocht.   

De Wikifintips

  • Fondsen zijn te vergelijken met een grote spaarpot waarin het geld van veel individuele spaarders is samengebracht.
  • Veel fondsen met eindvervaldag hebben ook een vorm van kapitaalbescherming. Let op, de bescherming geldt enkel op de eindvervaldag van het fonds. Die bescherming is geen juridische garantie dat u uw geld sowieso terugkrijgt.