Wat is een obligatie?

Ondernemers hebben geld nodig om een bedrijf op te starten en te laten groeien. Dat geld kunnen ze op verschillende manieren bij elkaar brengen. Ze kunnen zelf investeren of een lening bij een bank aangaan. Maar ze kunnen ook rechtstreeks een beroep doen op spaarders door obligaties of aandelen uit te geven. Meer informatie over aandelen kan u lezen in de rubriek 'aandelen ' op onze website.

Ook de overheid geeft obligaties uit. In de volksmond spreekt men van 'de staatsbon'. Het is geld dat de overheid ophaalt bij het grote publiek.

Koopt u een obligatie van een bedrijf of van een overheid, dan leent u haar geld. Het bedrijf of de overheid moet die lening na een afgesproken periode terugbetalen. In ruil voor het ter beschikking stellen van uw geld, ontvangt u intresten van het bedrijf of de overheid. De uitgever van een obligatie noemt men ook een 'emittent'. 

De looptijd. De meeste obligaties hebben een vaste looptijd. Het bedrijf of de overheid waar u geld aan leent, zal u laten weten op welke dag ze uw lening zal terugbetalen. De dag dat u uw geld terugkrijgt, heet de 'eindvervaldag'.

Er bestaan ook zogenaamde 'eeuwigdurende obligaties'. Dat zijn leningen met een onbepaalde looptijd en u kan niet op een eindvervaldag uw geld terugvragen.

De intresten. De meeste obligaties hebben een vaste intrest. Hierbij weet u op voorhand exact hoeveel intrest u mag verwachten. Meestal wordt die intrest jaarlijks uitbetaald. De jaarlijkse intrest noemt men 'de coupon'. Die benaming stamt uit de tijd van de papieren obligaties. Beleggers moesten toen elk jaar van hun papieren obligatie een strookje, een coupon, afknippen. In ruil voor dat couponnetje kregen ze dan de intrest. Tegenwoordig zijn obligaties 'gedematerialiseerd ': ze bestaan niet meer in papieren vorm, maar enkel nog in elektronische vorm op een effectenrekening. U krijgt de intresten op uw obligaties automatisch uitbetaald op uw bankrekening.

Er bestaan ook obligaties met een veranderlijke (= variabele) intrestvoet. De intrest die u ontvangt schommelt dan meestal met de evolutie van de marktrente. Vraag voldoende informatie aan uw bankier of financieel tussenpersoon vóór u belegt in obligaties met veranderlijke intrest.

Bij sommige obligaties worden alle intresten in één keer uitbetaald op de eindvervaldag. Dat zijn 'nulcouponobligaties'. Omdat de intrest op die obligaties niet jaarlijks wordt betaald, stijgt de koers of de waarde  van die obligaties jaarlijks. Op de eindvervaldag krijgt u dan een hogere som terugbetaald dan wat u bij de aankoop betaald had.

De risico's. Een obligatie is een beleggingsproduct en daar zijn risico's aan verbonden. Er bestaan verschillende risico's, afhankelijk van obligatie tot obligatie. Daarnaast hebben vele uitgevers van obligaties ook een rating . Die geeft aan hoe waarschijnlijk het is dat het bedrijf of de overheid die de obligatie uitgeeft, de lening zelf en de intresten daarop zal kunnen terugbetalen. Dit noemt men hun "kredietwaardigheid".

De grootste verschillen tussen aandelen en obligaties

  • De meeste obligaties hebben een vaste looptijd. Op de 'eindvervaldag', dat is op het einde van de looptijd, krijgt u uw geld terugbetaald. Koopt u een aandeel van een bedrijf, dan kan u niet na een tevoren afgesproken termijn uw geld terugvragen. Met andere woorden: aandelen hebben geen vaste looptijd en dus ook geen eindvervaldag.
  • Als u een obligatie hebt gekocht, dan krijgt u jaarlijks intrest uitbetaald. Meestal is die intrest een vast percentage op het belegde bedrag; soms kan die intrest schommelen. Hebt u een aandeel, dan weet u niet zeker of u jaarlijks een dividend, zeg maar een vergoeding, zal krijgen. Ook de hoogte van die vergoeding is niet van tevoren bepaald.
  • Ook overheden halen geld op via de uitgifte van obligaties. U hebt ongetwijfeld al van 'de staatsbon' gehoord. Overheden geven daarentegen geen aandelen uit.
  • Beleggen in een obligatie van een bedrijf of een overheid houdt minder risico’s  in dan beleggen in aandelen.

De Wikifintips

  • Een obligatie is een lening aan een bedrijf of een overheid.
  • U weet op voorhand welke intrest u van obligaties mag verwachten. Enkel bij obligaties met een variabele intrest is dat niet het geval. Vraag voldoende informatie vooraleer te beleggen in obligaties met variabele intrest.
  • Niet alle obligaties hebben een eindvervaldag. Indien u een obligatie zonder eindvervaldag hebt, moet u er rekening mee houden dat u die enkel kan verkopen via de beurs. Dat houdt bepaalde risico's in.
  • Obligaties houden doorgaans minder risico’s in dan aandelen.