5 vragen die u zich moet stellen vooraleer een beleggingsproduct te kopen

Door de toch wel erg lage rente op spaar- en termijnrekeningen gaat u, zoals nogal wat spaarders, op zoek naar meer rendement. Uw bankier of verzekeraar stelt u dan soms een product voor dat niet makkelijk te begrijpen is. Omdat er vaak een kapitaalbescherming – het recht op terugbetaling van het kapitaal op eindvervaldag – aan verbonden is, overweegt u om een dergelijk product te kopen. Of toch liever niet? 

Over welke producten gaat het?

Over beleggen in aandelen, obligaties en fondsen vindt u al heel wat informatie op Wikifin.be. Maar er zijn ook heel wat meer ingewikkelde producten, die men gewoonlijk “gestructureerde producten” noemt. Deze producten hebben meestal een looptijd van 4 à 8 jaar. De opbrengst op dergelijke producten is vaak geen van te voren vastgelegde rente, maar wel het resultaat van soms ingewikkelde berekeningen.

Twee voorbeelden van berekening van de opbrengst:

  • De gemiddelde rendementen op 20 verschillende aandelen, maar waarbij de verliezen en winsten op elk afzonderlijk aandeel worden beperkt (bv. men houdt geen rekening met verliezen van meer dan 10 %, maar ook niet met winsten van meer dan 12 %);
  • De dollarkoers tegenover de euro op verschillende tijdstippen gedurende de looptijd van het product, in vergelijking met die koers bij de uitgifte van het product.

In verband met dergelijke gestructureerde producten, spreekt men vaak over het “onderliggende”. In onze voorbeelden zijn de “onderliggenden” respectievelijk de 20 verschillende aandelen en de dollarkoers tegenover de euro.

Bijna alle gestructureerde producten die uw bankier of verzekeraar aanbieden, hebben een kapitaalbescherming, voor de volle 100% van de inleg of, recent steeds vaker, voor 90% of minder ervan. Het betekent dat het product zo gemaakt is, dat u, bij een kapitaalbescherming van 100 %, in normale tijden het volledige geïnvesteerde bedrag moet terugkrijgen op vervaldag; bij een kapitaalbescherming van bv. 90 % moet u dus rekening houden met een mogelijk verlies van 10% op uw investering.

Op deze 5 vragen moet u een antwoord kennen vooraleer een gestructureerd product te kopen

  • Begrijp ik het product?
    Dergelijke producten zijn vaak ingewikkeld. Het rendement dat u erop krijgt kan afhankelijk zijn van verschillende voorwaarden. Stel u volgende vragen vooraleer erin te beleggen:  
    • Hoeveel rente (de zogenaamde coupon) krijgt u jaarlijks?
    • Hoeveel krijgt u op eindvervaldag terugbetaald?
    • Hoeveel kapitaalbescherming is er? 100%, of is het 90% of minder, zoals steeds vaker het geval is.
    • Wat is de looptijd? Mag de uitgever van het product u vervroegd terugbetalen? 

Wanneer u het product niet begrijpt, beleg er dan niet in. Ga er daarbij niet vanuit dat u “toch niets van financiën afweet”, of “dat het product toch veilig is”. Wanneer de bankier, noch de documentatie bij het product u kunnen uitleggen hoe het werkt, koopt u het beter niet.

  • Begrijp ik de risico’s?
    De voornaamste risico’s op een rijtje:
    • Kredietrisico: de bank die het product uitgeeft of de kapitaalbescherming biedt, kan failliet gaan, zoals iedere andere onderneming. In dat geval kan u uw volledige belegging of het grootste deel ervan verliezen. Weet ook dat de overheidsgarantie van 100.000 euro niet geldt voor dergelijke producten. 
    • Risico op verlies van een deel van het kapitaal wanneer de kapitaalbescherming niet 100% is, maar bv. slechts 90%. 
    • Er kan een wisselkoersrisico zijn: steeds meer gestructureerde producten zijn in Amerikaanse dollar of een andere munt uitgedrukt. De koers van vreemde munten kan stijgen, maar ook dalen tegenover de euro. Wees u dus bewust van dit risico.
    • U zal waarschijnlijk heel moeilijk het product kunnen verkopen voor de eindvervaldag. Als u dus denkt het geld voor de vervaldag nodig te zullen hebben, dan belegt u er beter niet in.
       
  • Zou ik rechtstreeks in het onderliggende beleggen?
    Zou u bv. nooit in aandelen of in Amerikaanse dollars beleggen omdat dit voor u te veel risico inhoudt? Beleg dan ook niet in een product dat aandelen of de dollarkoers als onderliggende heeft. Wanneer zo’n product 100% kapitaalbescherming biedt, is het – bij de huidige rentestand – erg onwaarschijnlijk dat u na kosten een positief rendement overhoudt; allicht belegt u beter in producten waarvan het rendement op voorhand vast ligt, zelfs al is dit erg laag.
  • Past het product in mijn beleggersprofiel?
    Uw bankier of financieel adviseur is verplicht te peilen naar uw risicoprofiel vooraleer u financiële producten aan te raden. Het is belangrijk om uw bankier of financieel adviseur duidelijk te maken waar uw grenzen liggen. Gestructureerde producten kunnen deel uitmaken van een beleggingsportefeuille die op een hoger rendement dan de spaarrente mikt, maar dan moet u wel weten wat u koopt en welke de risico’s ervan zijn.
     
  • Ken ik de kosten van het product?
    Een beleggingsproduct “structureren” is ingewikkeld. En dus niet gratis. De kosten voor een gestructureerd product worden voor het grootste deel vooraf afgetrokken van wat u belegt: van de 100 euro die u belegt, zal er 2 à 3 euro (of meer) gebruikt worden om de kosten te vergoeden en de verkoper van het product te betalen. Met andere woorden: als u 1 000 euro belegt in een gestructureerd product met 100% kapitaalbescherming en 2% uitstapkosten, zal de bank u 1 020 euro aanrekenen. Enkel 1 000 euro worden dan belegd en de kapitaalbescherming slaat alleen op die 1 000 euro.

Meer info over de kosten en risico’s van beleggen in een gestructureerd product, vindt u in de fiche of brochure die u bij zo’n belegging steeds moet krijgen van uw bankier.