Wat is nu écht het verschil tussen feitelijk en wettelijk samenwonen?

Samenwonen verschil feitelijk wettelijk

Heb je de partner van je dromen gevonden en plannen jullie lief en leed te delen onder één dak? Sta dan zeker even stil bij hoe jullie dat praktisch zullen regelen. Je kan gewoon gaan samenwonen zonder iets te regelen. Dan woon je feitelijk samen. Je kan ook kiezen om te trouwen. Zo wordt alles officieel geregeld. De tussenweg is wettelijk samenwonen: het één en ander wordt officieel geregeld, maar het is minder bindend als een huwelijk.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen feitelijk en wettelijk samenwonen?

Hoe regel je feitelijk en wettelijk samenwonen?

Wil je gaan feitelijk samenwonen? Dan hoef je niets specifieks te laten registeren. Er zijn geen formaliteiten aan verbonden. Uiteraard moet je wel je domicilie laten aanpassen.

Gaan jullie wettelijk samenwonen? Dan moet je langsgaan bij de burgerlijke stand van de gemeente of stad waar jullie gaan samenwonen voor de registratie. Bekijk op voorhand op de website van de gemeente of stad welke documenten je moet meenemen. Je kan ook overwegen raad te vragen aan de notaris.

Wat is van wie? Blijf ik de eigenaar van m’n eigen centen?

GoederenZijn jullie over de geldzaken en bezittingen niets overeengekomen en feitelijk samenwonend? Dan blijft wat van jou is van jou en wat van je partner is van je partner. Er zijn geen verplichtingen noch rechten over wie wat moet bijdragen. Elke partner blijft eigenaar van zijn eigen bezittingen en inkomsten.

Bij wettelijk samenwonenden geldt hetzelfde principe. Je blijft als wettelijk samenwonende eigenaar van je eigen goederen. Dus de centen op jouw rekening blijven van jou, ook mochten jullie uit elkaar gaan. Het verschil met feitelijk samenwonen is dat iedere partner wettelijk verplicht is om bij te dragen in de lasten van het samenwonen naargelang zijn of haar mogelijkheden.

Wat de lasten van het samenwonen precies zijn, kan je laten omschrijven in een samenlevingscontract. Denk bijvoorbeeld aan welke bezittingen persoonlijk en welke gemeenschappelijk zijn, wat je met de gemeenschappelijke rekening zal betalen en hoeveel jullie bijdragen op die rekening, hoe de kosten voor de kinderen te regelen, … Een samenlevingscontract kan niet alles bepalen. Het kan geen beperkingen opleggen aan de individuele vrijheid van de partners.

Zo’n contract kan je laten opmaken bij de notaris, maar dat hoeft niet.

Wie vult de belastingaangifte in?

belastingenVoor de jaarlijkse belastingaangifte wijzigt niets voor feitelijk samenwonenden: zij moeten elk afzonderlijk een aangifte invullen.

Wettelijk samenwonenden moeten wel een gezamenlijke belastingaangifte invullen, vanaf het jaar nadat ze gingen samenwonen.

Zijn jullie bijvoorbeeld wettelijk samenwonend sinds 4 april 2017? Dan moeten jullie in 2018 nog elk een afzonderlijke belastingaangifte invullen voor 2017. Het is vanaf 2019 dat jullie een gezamenlijke belastingaangifte moeten indienen, voor de inkomsten 2018. Dus nadat jullie een volledig kalenderjaar wettelijk samenwonend waren.

De gezinswoning

Zijn jullie feitelijk samenwonend en huren jullie? Dan betaalt diegene die het huurcontract ondertekend heeft. Bekijk dus goed of jullie beide tekenen of slechts één van de twee. Wonen jullie in een woning die eigendom is van een van de partners? Dan is het de eigenaar die alleen beslist over de woning.

Bij wettelijk samenwonenden worden de beslissingen over de gezinswoning samen genomen, zowel bij huren als wanneer de woning eigendom is van (een van) de partners. Een partner kan niet alleen beslissen om de gezinswoning te verkopen, te verhuren of weg te schenken. Ook niet om er een hypotheek op te nemen of er een andere bestemming aan te geven. Dat geldt zelfs wanneer slechts een van de samenwonende partners eigenaar is van de woning.

Wat bij overlijden?

OverlijdenAls jullie feitelijk samenwonen en een van de partners overlijdt, dan erft de overlevende partner enkel als dat via testament werd bepaald. Hou rekening dat de partner de hoogste successietarieven zal moeten betalen.

Zijn jullie wettelijk samenwonend en een van de partners overlijdt? Dan heeft de langstlevende partner recht op het vruchtgebruik op de woning en de huisraad. Via een testament kan dat recht beperkt of uitgebreid worden.

En ze leefden nog lang en gelukkig. Of toch niet?

Beslissen jullie uit elkaar te gaan? Feitelijk samenwonenden hoeven hier niets speciaals voor te registeren. Net zoals bij de start zijn er geen formaliteiten aan verbonden.

Het wettelijk samenwonen eindigt automatisch als jullie trouwen of als een van de partners overlijdt. Je kan ook vrijwillig het wettelijk samenwonen beëindigen via een gezamenlijke of een eenzijdige verklaring. Deze schriftelijke verklaring moet je indienen bij de burgerlijke stand van je stad of gemeente.