Beleggingsaanbiedingen via sociale media: geef “oplichters 2.0” geen kans

Nieuwe communicatiekanalen bieden “oplichters 2.0” de mogelijkheid om nog meer slachtoffers te maken. Twitter, Facebook, Instagram of LinkedIn zijn dé kanalen bij uitstek geworden om valse beleggingsaanbiedingen te verspreiden die uitsluitend tot doel hebben je geld afhandig te maken.

Beleggingsaanbiedingen via sociale media: geef “oplichters 2.0” geen kans

Hoe circuleren de frauduleuze aanbiedingen op de sociale netwerken?

  • Gesponsorde links op Facebook en Instagram

Gesponsorde posts zijn reclameberichten die automatisch in je newsfeed verschijnen in functie van je profiel (leeftijd, geslacht, interessesfeer en geraadpleegde pagina’s).

De kans bestaat dus dat reclameberichten die “erg rendabele” beleggingen promoten, in je newsfeed verschijnen. Vaak worden die reclameberichten geïllustreerd met een afbeelding of een video en zijn ze vergezeld van valse commentaren en automatisch gegenereerde likes. De kernboodschap is intrigerend, maar blijft steeds heel vaag. Vaak wordt je dan gevraagd je contactgegevens te vermelden, zodat je later opnieuw kan worden gecontacteerd.

De pagina’s met die gesponsorde reclameberichten hebben uiteenlopende namen, die in meer of mindere mate refereren aan de financiële wereld. Meestal vermelden zij echter geen telefoonnummer, website, adres of naam van een vennootschap.

Via zo’n links lijken thans vooral frauduleuze beleggingsaanbiedingen in cryptomunten, in binaire opties en forex-producten/CFD’s en in “beleggingswijnen”, alsook frauduleuze aanbiedingen van vermogensbeheerovereenkomsten te worden gepromoot.

  • Eenvoudigweg via advertenties op Facebook

Bepaalde frauduleuze aanbiedingen, meestal van kredieten, worden door oplichters verspreid via gewone advertenties op Facebookgroepen die bijvoorbeeld gespecialiseerd zijn in de aan- of verkoop van vastgoed of in de aan- en doorverkoop van tweedehandsartikelen. De fraudeurs kiezen er groepen uit met hoofdzakelijk Belgische consumenten.

  • Valse persartikels waarin bekende personen aan het woord zijn

Op het internet doen ook valse persartikels de ronde met zogezegde “verklaringen” en/of “interviews” waarin bekende personen financiële beleggingen, vooral in cryptomunten, aanprijzen. Die artikels circuleren op websites met fake news en op Facebook, waar ze via gesponsorde reclame opduiken.

Bedoeling van die praktijken is je vertrouwen te winnen. Met foto’s van bekende personen uit de zaken-, sport- of mediawereld wordt geprobeerd je te overhalen om te beleggen.

  • Oplichters chatten met hun slachtoffers op sociale media

De oplichters 2.0 gebruiken sociale media ook om hun slachtoffers persoonlijk te contacteren, hetzij door hun een “vriendschapsverzoek” te sturen, hetzij door hun rechtstreeks een bericht te sturen via de chatboxen van Facebook, Instagram en zelfs LinkedIn.

Als een oplichter met een nieuw slachtoffer begint te chatten, spreekt hij niet onmiddellijk van een belegging. Hij probeert integendeel eerst een vertrouwensrelatie op te bouwen, zoals bij vriendschapsfraude. Vaak zal de fraudeur pas na enige tijd gechat te hebben terloops laten vallen dat hij een “niet te missen beleggingsaanbieding” heeft.

Sommige oplichters openen ook valse rekeningen door misbruik te maken van de identiteit en de foto’s van personen die erg actief zijn op sociale media. Deze praktijk lijkt vooral voor te komen bij Instagram-accounts.

Geef oplichters 2.0 geen enkele kans

Hoe kan je vermijden te worden opgelicht?

  • Wees op je hoede voor (beloftes van) buitensporige winst. Als een rendement je te mooi lijkt om waar te zijn, is dat meestal ook werkelijk zo!
  • Controleer steeds de informatie die vennootschappen je verstrekken (handelsnaam, maatschappelijke zetel, …). Is de vennootschap buiten de Europese Unie gevestigd, wees er dan bewust van dat er moeilijkheden kunnen optreden als je in een conflictsituatie zou terechtkomen.
  • Ga na of de vennootschap een vergunning heeft. Raadpleeg daartoe de lijsten op de website van de FSMA (Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten) – Check je aanbiederWees ook beducht voor ’cloned firms’, vennootschappen die zich voor legitieme vennootschappen laten doorgaan. Je kan deze fraude op het spoor komen door de e-mailadressen of contactgegevens van de betrokken vennootschappen te vergelijken.
  • Raadpleeg de waarschuwingen die op de websites van de FSMA, andere buitenlandse toezichthouders of IOSCO worden gepubliceerd. Zoek niet alleen op naam van de vennootschap die je financiële diensten aanbiedt, maar ook op naam van de vennootschappen waaraan je eventueel geld moet storten. Alle “vennootschappen” waarover de FSMA eerder al een waarschuwing heeft gepubliceerd, staan op de lijst van ondernemingen die op onregelmatige wijze actief zijn op het Belgisch grondgebied.
  • Wees op je hoede voor ’cold calling’: je wordt telefonisch of via e-mail gecontacteerd met een financieel aanbod zonder dat je daar als belegger om hebt gevraagd. Dit is vaak de eerste stap van een frauduleuze praktijk.
  • Kijk uit als je wordt gevraagd om geld over te maken naar een land dat geen enkele band heeft met de vennootschap of met je thuisland als belegger.
  • Beleg nooit in een product als je niet perfect begrijpt wat het precies inhoudt.
  • Wees achterdochtig als je wordt gevraagd een laatste storting te verrichten in ruil voor de uitbetaling van winst. Oplichters gebruiken deze techniek vaak om hun slachtoffers nog éénmaal geld afhandig te maken.

Bij de minste twijfel over het regelmatige karakter van een aanbod van financiële diensten, contacteer je onmiddellijk de FSMA via het contactformulier voor consumenten op haar website.

Wat moet je doen als je toch blijkt te zijn opgelicht?

Contacteer meteen je lokale politiediensten om een klacht in te dienen, en meld de oplichting aan de FSMA via het contactformulier voor consumenten.

Dien zo snel mogelijk een klacht in en documenteer die klacht grondig (betrokken vennootschap, bankrekeningen waarop je geld heeft gestort, …).