Crowdfunding onder de loep

Filmproducenten, ngo’s, groei-kmo’s, start-ups, … allemaal economische actoren die steeds vaker nieuwe of aanvullende financieringsvormen zoeken. Zij richten zich daarbij via het internet rechtstreeks tot potentiële beleggers. Iedereen kan dus in principe een project ondersteunen volgens zijn eigen mogelijkheden. 

Crowdfunding onder de loep

Hoe werkt crowdfunding?

Op een internetplatform worden een of meer projecten van ondernemingen aan beleggers voorgesteld.

Als belegger bepaal je zelf in welk project je wil stappen en hoe je dit wil doen:

  • ofwel schrijf je in op een obligatielening (crowdlending) met een vaste rentevoet. Deze rentevoet wordt vanaf de start van de geldophaling bepaald;
  • ofwel word je mede-eigenaar van een onderneming door aandelen van die onderneming te kopen (equity crowdfunding).

In bepaalde gevallen geven de investeringen recht op fiscale voordelen. Sinds 2017 kunnen particulieren die in het kapitaal van een start-up investeren, tot 45 % van het door hen geïnvesteerde bedrag van hun personenbelasting aftrekken.

Welke risico’s?

Investeren via crowdfunding is vaak risicovol. Je investeert in ondernemingen of projecten die meestal nog in hun kinderschoenen staan. In ruil voor je investering deel je met de andere beleggers in de eventuele winst. Als het project echter geen succes wordt, ben je vermoedelijk (minstens) een deel van je geld kwijt.

Zoals uit de studie van de FSMA blijkt, is wie via crowdfunding in projecten investeert, meestal erg voorzichtig. Een crowdfundingcampagne wordt gemiddeld door 100 verschillende beleggers gefinancierd. Gemiddeld wordt 2.831 euro per persoon en per campagne geïnvesteerd. Meer dan de helft van de beleggers investeert 500 euro of minder per campagne, terwijl minder dan 3 % van de beleggers meer dan 5.000 euro per campagne investeert.

Welke bescherming voor de beleggers?

De Staat heeft verschillende beschermingsmechanismen ingevoerd:

  • De publicatie van een vooraf door de FSMA goedgekeurd prospectus voor projecten met een waarde van meer dan 5 miljoen euro.
  • De verplichting voor de crowdfundingplatformen om na te gaan of de belegger voldoende kennis en ervaring bezit om de risico’s van de voorgestelde investering te begrijpen. Als dat niet zo is, moet het platform de belegger waarschuwen.

De vijf door de FSMA geanalyseerde crowdfundingplatformen selecteren hun projecten allemaal volgens een erg strikte procedure. Slechts 2 % van de projecten resulteert effectief in crowdfundingcampagnes die toegankelijk zijn voor de beleggers.

Noteer dat de regels hierboven enkel betrekking hebben op de platformen waarop het publiek in een onderneming investeert met de bedoeling een eventuele winst te ontvangen. Zij slaan dus niet op de platformen waarop het publiek een gift doet aan een project of aan een onderneming, of op de platformen waarop het publiek geld stort met de bedoeling een tegenprestatie in natura te ontvangen.

Wil je meer weten over de crowdfundingregels? Bezoek dan de FSMA-website www.fsma.be, waar je ook de lijst vindt van de platformen die in België actief zijn en een toestemming van de FSMA hebben gekregen.

DE WIKIFIN-TIPS

  • Een investering via crowdfunding moet je eerder zien als een investering op lange termijn. Investeer via crowdfunding dus geen geld dat je op korte of middellange termijn nodig hebt.
  • Investeer maar een klein deel van je spaargeld via crowdfunding.
  • Bepaal vóór je investeert duidelijk wat je wil. Ben je bereid een project te ondersteunen zonder je zorgen te maken over hoe je je geld zal terugkrijgen? Of zie je crowdfunding als een rendabele investering?
  • Verzamel zoveel mogelijk informatie over het project en de concurrentie ervan, en stel jezelf daarbij de vraag of het project haalbaar lijkt.
  • Ga na of het voorgestelde businessplan realiseerbaar is: het risico op faillissement is vaak hoger bij jonge bedrijven.
  • Controleer de betrouwbaarheid van het crowdfundingplatform. Wees zeker op je hoede voor websites die vanuit exotische landen opereren.
  • Let aandachtig op de kosten die het crowdfundingplatform van je investering afhoudt.