Wikifin is een initiatief van de

Wikifin is een initiatief van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten. Lees meer over Wikifin.

hands-showing-young-plant_0.png
Aangepast op

Wat is een cryptomunt?

Op deze pagina

Een cryptomunt is een soort cryptoactief

Een cryptoactief kan elektronisch worden opgeslagen en overgedragen met behulp van technologie die onder meer op de encryptie van gegevens is gebaseerd. Een cryptomunt wordt als een cryptoactief beschouwd.

Over het algemeen worden vier grote categorieën van cryptoactiva onderscheiden in functie van hun gebruik:

  • Cryptoactiva die in de eerste plaats voor betalingen worden gebruikt, zoals de bitcoin.
  • Cryptoactiva die voor beleggingsdoeleinden worden gebruikt en soms als financieel instrument kunnen worden gekwalificeerd. 
  • "Utility" cryptoactiva (utility tokens), die toegang verlenen tot de diensten, of de aankoop mogelijk maken van de producten van de entiteit die de cryptoactiva uitgeeft.
  • "Non fungible tokens" (NFT) zijn een soort cryptoactiva die niet kunnen vervangen of uitgewisseld worden. Ze dienen om een uniek voorwerp voor te stellen zoals een kunstwerk, onroerende goederen, kledingstukken, ...

Vele cryptoactiva zijn hybride, omdat ze verschillende van deze functies combineren.

Cryptoactiva zijn een materie in volle evolutie: wat vandaag zeker is, is dat morgen misschien niet meer. Er worden veel initiatieven genomen, maar weinige daarvan zijn blijvers. Daarom is de grootste voorzichtigheid geboden.

De bitcoin, het bekendste cryptoactief

De bitcoin is het bekendste cryptoactief. Het is bedoeld als betaalmiddel, hoewel in werkelijkheid erg weinig ondernemingen met bitcoins betaald willen worden. 

De bitcoin is geen wettelijk betaalmiddel. Niemand is immers verplicht een betaling met een cryptomunt te aanvaarden. Ook wordt de bitcoin door veel mensen voor speculatiedoeleinden gebruikt.

Risicos i.v.m. cryptomunten

Je moet je bewust zijn van de specifieke risico’s van cryptoactiva en de ermee verbonden producten en diensten en je moet zorgvuldig overwegen of de risico’s aanvaardbaar zijn in het kader van je eigen voorkeur en je financiële situatie. Die risico’s omvatten onder meer:

  • Je kan je volledige belegde kapitaal verliezen.
  • Koersen kunnen snel dalen en stijgen in korte periodes.
  • Je kan het slachtoffer worden van fraude, operationele vergissingen en cyber-aanvallen.
  • Je hebt waarschijnlijk geen recht op bescherming of compensatie als de zaken verkeerd lopen.

Als je overweegt cryptoactiva of gelijkaardige producten aan te kopen, moet je je het volgende afvragen:

  • Kan je je het veroorloven om je volledige belegde kapitaal te verliezen?
  • Ben je bereid om de hoge risico’s te nemen die vereist zijn om de aangekondigde rendementen te verkrijgen?
  • Begrijp je de kenmerken van cryptoactiva en verwante producten en diensten?
  • Hebben de ondernemingen waarmee je in zee gaat een vlekkeloze reputatie?
  • Werden de ondernemingen waarmee je contact hebt op een zwarte lijst gezet door bepaalde nationale autoriteiten?
  • Ben je in staat om de apparatuur die je gebruikt voor het kopen, bewaren of transfereren van cryptoactiva, met inbegrip van private sleutels, doeltreffend te beveiligen?

Gevaren bij het investeren in cryptomunten

  • Hou er rekening mee dat niet op een zwarte lijst staan, geen waarborg vormt dat het veilig is om een verbintenis aan te gaan met een onderneming.
  • Extreme koersschommelingen: vele cryptoactiva zijn onderhevig aan plotse en extreme koersschommelingen en zijn speculatief, omdat de koers vaak enkel afhankelijk is van de vraag (met andere woorden: het is mogelijk dat er geen achterliggende activa of andere tastbare waarden zijn). Je kan je inleg grotendeels of zelfs volledig verliezen. De extreme koersschommelingen verklaren eveneens waarom vele cryptoactiva niet geschikt zijn als waardereserve of als een ruil- of betaalmiddel.
  • Misleidende informatie: bepaalde cryptoactiva en crypto-gerelateerde producten worden op agressieve wijze onder de aandacht gebracht bij het publiek, met behulp van marketingmateriaal en andere informatie die mogelijk onduidelijk, onvolledig, onjuist of zelfs opzettelijk misleidend is. Zo zijn advertenties op sociale media vaak erg kort, waarbij de focus ligt op de potentiële winsten en niet op de hoge risicos ervan. Pas ook op voor influencers op sociale media die een financiële drijfveer hebben om bepaalde cryptoactiva en crypto-gerelateerde producten en diensten aan te prijzen en daardoor mogelijk eenzijdig zijn in hun communicatie.
  • Gebrek aan bescherming: de meeste cryptoactiva en aanverwante producten zijn in de EU aan geen enkele regelgeving onderworpen. Dat betekent dat je in die gevallen niet geniet van de rechten en beschermingen die gelden voor consumenten van aan regelgeving onderworpen producten, zoals klachten- en verhaalmechanismen.
  • Complexe producten: bepaalde producten voor cryptoactiva zijn uitermate complex, soms met kenmerken die de omvang van de verliezen nog kunnen doen toenemen. Wegens hun complexiteit zijn die producten niet geschikt voor de meeste consumenten.
  • Fraude en kwaadwillige activiteiten: er bestaan talrijke valse en frauduleuze crypto-activa en je moet je ervan bewust zijn dat hun enige doel is om je je geld afhandig te maken met diverse technieken zoals phishing.
  • Marktmanipulatie, gebrek aan prijstransparantie en lage liquiditeit: het is vaak onduidelijk hoe de koersen van cryptoactiva tot stand komen en hoe transacties op beurzen worden uitgevoerd. Het bezit van bepaalde cryptoactiva is ook sterk geconcentreerd, wat de koersen of liquiditeit kan beïnvloeden. Mogelijk krijg je dan ook geen eerlijke prijs of behandeling als je cryptoactiva koopt of verkoopt, of kan je jouw cryptoactiva niet zo snel verkopen als je zou willen doordat er geen potentiële koper is. Er is al diverse malen melding gemaakt van marktmanipulatie.
  • Hacks, operationele risicos en veiligheidskwesties: de technologie die door de meeste cryptoactiva wordt gebruikt, kan specifieke risicos met zich meebrengen. Verschillende emittenten van en dienstverleners voor cryptoactiva, met inbegrip van cryptobeurzen en leveranciers van wallets, hebben te kampen gehad met cyberaanvallen en ernstige operationele problemen. Veel consumenten hebben hun cryptoactiva verloren of verliezen geleden als gevolg van dergelijke hacks en storingen, of doordat ze de privésleutels die toegang bieden tot hun activa, zijn kwijtgeraakt.

Weetje

De grote informatica-capaciteit die vereist is voor de mining-operaties waarvan de belangrijkste cryptomunten gebruik maken en het enorme elektriciteitsverbruik dat er het gevolg van is, heeft een zeer zware ecologische impact. 

Welke reglementering is van toepassing op de cryptoactiva?

Cryptoactiva vallen doorgaans onder geen enkele traditionele financiële reglementering. Maar deze vraag moet geval per geval worden beoordeeld: cryptoactiva die juridisch als financiële instrumenten worden gekwalificeerd, zouden onder de bepalingen over de aanbiedingen aan het publiek (prospectusverordening) of over de beleggersbescherming (MiFID II-richtlijn) kunnen vallen. Er zijn overigens erg weinig van dergelijke cryptoactiva.

De Europese Commissie werkt nieuwe regels uit met het oog op een algemene omkadering van cryptoactiva (regels inzake informatieverstrekking aan consumenten, inzake marktmisbruik of inzake bescherming van de financiële stabiliteit …).

Wat doet de FSMA?

De Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten, de FSMA, waarschuwt voor de risico’s die verbonden zijn aan het gebruik en het bezit van cryptomunten.

De FSMA spoort regelmatig nieuwe frauduleuze online-tradingplatformen op.

De activiteiten van bepaalde aanbieders van diensten met virtuele valuta in België – zoals wisseldiensten tussen virtuele en fiduciaire valuta of diensten van bewaarportemonnees voor cryptomunten - worden gereglementeerd door de FSMA. Deze aanbieders van diensten moeten voldoen aan een reeks voorwaarden die onder meer verband houden met hun professionele betrouwbaarheid en de naleving van de anti-witwaswetgeving.

Wikifin-tips

  • Op de FSMA-website vind je toelichting bij beleggingsfraude en fraude met cryptomunten.
  • Raadpleeg geregeld de waarschuwingen van de FSMA voor ondernemingen die op onregelmatige wijze actief zijn in België. Bij twijfel over of problemen met cryptoactiva kan je ook rechtstreeks contact opnemen met de FSMA via dit contactformulier.
  • Vergeet niet dat een mogelijk hoog rendement steeds gepaard gaat met hoge risico’s en dat je beter niet belegt in een instrument dat je niet voldoende begrijpt.
  • Hou steeds voor ogen: als het te mooi is om waar te zijn, is het dat ook. De FOD Economie heeft een meldpunt opgericht voor slachtoffers van internetoplichting. Zie ook: te mooi om waar te zijn”.