Wikifin is een initiatief van de

Wikifin is een initiatief van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten. Lees meer over Wikifin.

hands-showing-young-plant_0.png
Aangepast op

Wat is een cryptomunt?

Op deze pagina

Een cryptomunt is een soort cryptoactief

Een cryptomunt is een soort cryptoactief. Dat is op zijn beurt een specifiek actief, dat elektronisch kan worden opgeslagen en overgedragen met behulp van technologie die met name op de encryptie van gegevens is gebaseerd.

Over het algemeen worden drie grote categorieën van cryptoactiva onderscheiden in functie van hun gebruik:

  • Cryptoactiva die in de eerste plaats voor betalingen worden gebruikt, zoals de bitcoin.
  • Cryptoactiva die voor beleggingsdoeleinden worden gebruikt en soms als financieel instrument kunnen worden gekwalificeerd. Tot op zekere hoogte, deze cryptoactiva zijn vergelijkbaar met projecten die worden gefinancierd via crowdfundingplatforms.
  • "Utility" cryptoactiva (utility token), die toegang geven tot de eigen diensten, dan wel de aankoop mogelijk maken van de eigen producten van de entiteit die de cryptoactiva uitgeeft.

Noteer dat vele cryptoactiva hybride zijn, omdat ze verschillende van deze functies combineren.

Dit is een materie in volle evolutie: wat vandaag zeker is, is dat morgen misschien niet meer. Er worden veel initiatieven genomen, maar weinige daarvan zijn ook echt blijvers. Daarom is de grootste voorzichtigheid geboden.

De bitcoin, het bekendste cryptoactief

De bitcoin is het bekendste cryptoactief. Het is bedoeld als betaalmiddel, hoewel in werkelijkheid erg weinig ondernemingen met bitcoins betaald willen worden. Andere benamingen zijn 'cryptomunt' of 'virtuele munt'.

De bitcoin is geen wettelijk betaalmiddel: niemand is verplicht een betaling met een cryptomunt te aanvaarden. Dit verklaart waarom de bitcoin door veel mensen voor speculatiedoeleinden wordt gebruikt.

Bitcoins, en meer algemeen cryptomunten, kopen of verkopen, houdt om verschillende redenen een groot risico in:

  • De bitcoin heeft geen enkele intrinsieke waarde, en er is geen enkele centrale entiteit die de uitgifte ervan beheert. De prijs van een bitcoin wordt dus uitsluitend door de wet van vraag en aanbod bepaald. Zijn er meer verkopers dan kopers van bitcoins, dan zal de waarde van de bitcoins dalen, en omgekeerd.
  • De prijs van een bitcoin kan sterk schommelen, wat betekent dat hij erg snel kan stijgen én dalen, soms met grote financiële verliezen tot gevolg.
  • Studies tonen aan dat veel koersmanipulatie wordt vastgesteld op de cryptomuntmarkten. Doorgaans zijn de ruilplatformen niet uitgerust om dergelijke praktijken op te sporen. Bovendien gelden de regels inzake marktmisbruik niet voor cryptomunten, wat betekent dat er geen toezichthouder is die zo’n praktijken kan bestraffen.
  • Betalingen met bitcoins zijn anoniem. Dat trekt fraudeurs en criminelen aan en vergemakkelijkt ook het witwassen van geld. Bij vele cyberaanvallen op particulieren of ondernemingen wordt trouwens de betaling van losgeld in bitcoins geëist.
  • In het verleden gebeurde het vaak dat handelsplatformen of beheerders van elektronische portefeuilles gehackt werden of failliet gingen, waardoor de betrokken klanten grote financiële verliezen leden.
  • Steeds meer mensen over de hele wereld, en dus ook in België, worden het slachtoffer van fraude met cryptomunten. De toezichthouder op de financiële markten, de FSMA, publiceert geregeld waarschuwingen voor deze vorm van oplichting. Zij publiceert lijsten van vermoedelijk frauduleuze platformen waarop virtuele munten worden verhandeld.
  • Beleggingen in cryptomunten worden niet beschermd door de overheid, terwijl geld op een spaarrekening bijvoorbeeld tot 100 000 euro per financiële instelling en per persoon wordt beschermd door het Garantiefonds.

Weetje

De bitcoin, die in 2009 de mode van de cryptoactiva lanceerde, werd gecreëerd door ene Natoshi Sakomoto, van wie de echte identiteit nog steeds niet kon worden achterhaald.

Welke reglementering is van toepassing op de cryptoactiva?

Cryptoactiva vallen doorgaans onder geen enkele traditionele financiële reglementering. Dit aspect moet dus geval per geval worden beoordeeld: cryptoactiva die juridisch als financiële instrumenten worden gekwalificeerd, zouden onder de bepalingen over de aanbiedingen aan het publiek (prospectusverordening) of over de beleggersbescherming (MiFID II-richtlijn) vallen. Er zijn overigens erg weinig van dergelijke cryptoactiva.

De Europese Commissie werkt nieuwe regels uit met het oog op een algemene omkadering van cryptoactiva (regels inzake informatieverstrekking aan consumenten, inzake marktmisbruik of inzake bescherming van de financiële stabiliteit …).

Wikifin-tips

  • Op de FSMA-website vind je toelichting bij beleggingsfraude en fraude met cryptomunten.
  • Raadpleeg geregeld de waarschuwingen voor cryptoactiva van de Nationale Bank van België en van de FSMA. Bij twijfel over of problemen met cryptoactiva kan je ook rechtstreeks contact opnemen met de FSMA via dit contactformulier.
  • Hou steeds voor ogen: als het te mooi is om waar te zijn, is het dat ook. De FOD Economie heeft, in het kader van zijn campagne “Te mooi om waar te zijn”, een meldpunt opgericht voor slachtoffers van internetoplichting.