Wikifin is een initiatief van de

Wikifin is een initiatief van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten. Lees meer over Wikifin.

hands-showing-young-plant_0.png
Aangepast op

Crowdfunding

Op deze pagina

Wat is crowdfunding?

Crowdfunding is het zoeken van financiering door een beroep te doen op een grote groep mensen. Vrij vertaald betekent het trouwens: financiering door de menigte, "the crowd". Op die manier kan je toch een groot kapitaal samenbrengen.

Crowdfunding maakt gebruik van internetplatformen.

Weetje

Het principe van crowdfunding is niet nieuw. Aan het eind van de 19de eeuw kon het voetstuk van het Vrijheidsbeeld worden gefinancierd dankzij de bijdragen van duizenden mensen. Door de populariteit van sociale media is het fenomeen de laatste jaren enorm gegroeid.

Jonge mensen werken rond de computer

Wie mag beroep doen op crowdfunding?

Van filmmakers over ngo’s in ontwikkelingslanden tot commerciële ondernemingen en start-ups. Allemaal kunnen ze een beroep doen op crowdfunding.

Vaak gaat het om nieuwe of kleinschalige bedrijven die een activiteit willen opstarten of om ondernemers die hun zaak verder willen uitbouwen of een product willen lanceren. Ze hebben er zelf niet genoeg geld voor, maar via crowdfunding vinden ze een alternatieve financieringsvorm.

Wat zijn de verschillende vormen van crowdfunding?

  • Crowdfunding gebaseerd op schenkingen: wie geld voor een project schenkt, krijgt hiervoor niets in de plaats.
  • Crowdfunding met een voordeel in natura. In dit geval storten de mensen die aan een project willen deelnemen geld in ruil voor een voordeel in natura. Denk maar aan een crowdfundingcampagne voor het steunen van een startende rockband met als vergoeding een cd of een ticket voor hun eerste concert.
  • Crowdfunding als een belegging in een bedrijf. Dat kan onder de vorm van een lening, waarbij beleggers hun geld later met intrest terugkrijgen. Het kan ook via het kopen van aandelen, waarbij dit geld in de onderneming blijft en de geldschieter erop rekent dat die winstgevend wordt en hij dividenden en een meerwaarde op zijn aandelen kan realiseren. In dit geval delen de investeerders de mogelijke winsten ... maar ook de financiële risico’s van het bedrijf.

Wat brengt crowdfunding op met welke risico’s?

Er bestaan veel varianten van crowdfunding, elk met eigen kenmerken en hun eigen rendement.

Geld lenen via crowdfunding

Wat is het rendement?

Gaat het om een lening, dan is het vrij eenvoudig om je rendement te berekenen. Vóór de onderneming geld begint in te zamelen, heeft zij vastgesteld hoeveel intrest zij wenst te betalen.

Wat zijn de risico’s?

Als de onderneming evenwel failliet gaat, is de kans reëel dat je niet al je geld of misschien zelfs helemaal niets terugkrijgt. Vaak is er dan niet voldoende geld om iedereen terug te betalen.

Aandelen kopen via crowdfunding

Wat is de rendement?

Bij aandelen word je rechtstreeks blootgesteld aan de resultaten van de onderneming. Je bent er nooit zeker van dat ze winst maakt.

Als het project waarin je belegt succesvol is, heb je misschien jaarlijks recht op een deel van de winst. Je kan ook je aandelen doorverkopen en zo winst maken. Let wel: soms is die doorverkoop gelimiteerd. De regels ervoor zijn vaak vastgelegd in de financieringsvoorwaarden. Bovendien zijn de aandelen meestal niet “liquide”. Dat wil zeggen dat je jouw aandelen wel mag doorverkopen maar dat het sowieso niet gemakkelijk is om een koper te vinden die een correcte prijs ervoor betaalt. 

Het bedrag dat je aan je belegging verdient, hangt dus in alle gevallen af van het succes van het project.

Wat zijn de risico’s?

Bij een faillissement zie je vermoedelijk niets van je oorspronkelijke inleg terug.

Wikifin-tips

  • Investeer geen geld dat je op korte of middellange termijn nodig hebt. Een investering via crowdfunding moet je eerder zien als een investering op lange termijn.
  • Investeer maar een beperkt deel van je spaargeld via crowdfunding.
  • Bepaal vóór je investeert duidelijk wat je wil. Ben je bereid om een project te ondersteunen zonder je zorgen te maken over hoe je je geld terugkrijgt? Of zie je crowdfunding als een rendabele investering?
  • Verzamel zoveel mogelijk informatie over het project en over zijn concurrentie. Vraag je af of het project haalbaar lijkt. Let ook op dat je geld effectief gebruikt wordt zoals aangegeven.
  • Is het voorgestelde ondernemingsplan realiseerbaar? Het risico op faillissement is vaak hoger bij jonge bedrijven.
  • Controleer de betrouwbaarheid van het crowdfundingplatform. Wees zeker op je hoede voor sites die vanuit exotische oorden opereren.
  • Verlies de kosten die het crowdfundingplatform afhoudt van je investering niet uit het oog.

Op welke fiscale voordelen heb je recht als je via crowdfunding belegt?

In sommige gevallen geven beleggingen via een crowdfundingplatform recht op fiscale voordelen. Als dat het geval is, moet dit uitdrukkelijk vermeld zijn in de informatie die voor de beleggers is bestemd.

Wat zijn de risico’s van een belegging via crowdfunding?

Via crowdfunding investeren, is vaak erg riskant. Meestal wordt gevraagd om te investeren in kleine bedrijfjes of projecten die nog in hun kinderschoenen staan. Het valt af te wachten of een origineel idee wel degelijk succesvol blijkt. Is dat niet het geval? Dan ben je je geld bijna zeker (ten minste) deels kwijt, zelfs al beloofde de onderneming je binnen een bepaalde termijn terug te betalen.

Je moet als potentiële belegger zelf uitmaken of de beleggingsvoorstellen geschikt zijn voor jouw beleggersprofiel. Dat doe je vooraleer je effectief investeert. Hou hierbij rekening met je persoonlijke situatie. Je investeert beter geen geld in crowdfunding dat je binnen zes maanden tot drie jaar nodig hebt om bijvoorbeeld een huis te kopen.

Wat is het wettelijk kader voor crowdfunding?

Wie een crowdfundingplatform wil uitbaten, waarbij een belegging mogelijk is, moet in de meeste gevallen een vergunning als "alternatieve-financieringsplatform" krijgen van de financiële toezichthouder, de FSMA. Bovendien moeten deze platformen beleggers informeren over de risico’s en de kosten die verbonden zijn aan een belegging.

Voordat ondernemers beleggingsinstrumenten aanbieden, zijn ze in bepaalde gevallen verplicht om een prospectus te publiceren dat vooraf moet worden goedgekeurd door de FSMA. Je vindt alle door de FSMA goedgekeurde prospectussen hier. In andere gevallen mogen ze zich beperken tot de basisinformatie.

Opgelet! Dat de FSMA het prospectus heeft goedgekeurd, zegt niets over de kwaliteit en de leefbaarheid van de onderneming die je financiert. Het betekent enkel dat de onderneming de verplichte informatie op de juiste manier heeft bekendgemaakt. 

Het crowdfundingplatform moet steeds nagaan of jij als belegger voldoende kennis en ervaring hebt om de risico’s van de voorgestelde belegging te begrijpen. Is dat niet het geval, dan moet het de belegger waarschuwen. Aarzel niet om bijkomende informatie te vragen als je vragen hebt bij het aanbod dat je wordt gedaan.

Meer info

Wil je meer weten over de regels voor crowdfunding? Bezoek dan de website van de FSMA. Je vindt er ook de lijst van de platformen die in België actief zijn en over een vergunning beschikken.

www.fsma.be