De rechtsbijstandverzekering

Je vertrekt op reis en bij aankomst stel je vast dat je vakantiewoning niet overeenstemt met de gemaakte afspraken. Of je belastingcontroleur betwist je belastingaangifte. 

Allerlei situaties in je dagelijks leven kunnen tot conflicten leiden. Je bent het echter niet gewoon om zo'n conflicten op te lossen en vaak twijfel je of je in je recht bent.
Een rechtsbijstandsverzekering informeert je niet enkel over je rechten, maar beschermt je ook financieel tegen de kosten van lange en dure gerechtelijke procedures.

Wanneer komt een rechtsbijstandverzekering tussen?

De rechtsbijstandsverzekering kan in uiteenlopende situaties tussenbeide komen:

  • je lijdt schade en wil van de andere partij een schadevergoeding krijgen, bv. tijdens een wandeling in het park word je door een hond gebeten;
  • iemand beweert door jouw schuld schade te ondervinden en je riskeert een strafrechtelijke veroordeling, bv. je stookolietank lekt en veroorzaakt zware vervuiling bij de buren.

Hoe een rechtsbijstandverzekering afsluiten?

Vaak is een rechtsbijstandsverzekering gekoppeld aan andere verzekeringspolissen. We spreken in dat verband over gecombineerde polissen. De gedekte risico’s hangen dan ook af van de overeenkomst waaraan de rechtsbijstandsverzekering is gekoppeld.

Je kan ook een aparte rechtsbijstandsverzekering afsluiten waarbij je enkel een waarborg rechtsbijstand onderschrijft. Dat contract dekt een groot aantal mogelijke betwistingen waarmee je kan worden geconfronteerd.

Voorbeeld VAN GECOMBINEERDE POLISSEN

Stel: je valt van je fiets door een loslopende hond. De rechtsbijstandsverzekering die gekoppeld is aan je verzekering BA Familiale zorgt ervoor dat je de schadevergoeding ontvangt waarop je recht hebt voor de opgelopen verwondingen en voor de schade aan jouw fiets.

Een ander voorbeeld: je bent op reis en tijdens je afwezigheid sneeuwt het in België. De sneeuw heeft zich gedurende een paar dagen opgestapeld op je voetpad, maar door je afwezigheid, heb je die sneeuw niet kunnen ruimen. Een voetganger schuift uit op jouw voetpad en breekt een been. Jouw BA Familiale zal de kosten vergoeden aan de voorbijganger, maar toch loop je het risico om voor de rechter te moeten verschijnen voor onvrijwillige slagen en verwondingen, alsook voor de overtreding van de gemeenteverordening die je verplicht om je voetpad te onderhouden. De rechtsbijstandsverzekering, gekoppeld aan je BA Familiale zal de kosten voor je strafrechtelijke verdediging voor haar rekening nemen.

VOORBEELD VAN APARTE RECHTSBIJSTANDPOLISSEN

Het is ook mogelijk alleen een rechtsbijstandsverzekering af te sluiten.Zo'n contract dekt je in een groot aantal gevallen. Je bent bijvoorbeeld gedekt wanneer je wordt geconfronteerd met problemen die niet door andere verzekeringen worden gedekt. Denk bv. aan problemen met je werkgever (bv. bij onterecht ontslag, in geval van problemen bij de berekening van je verbrekingsvergoeding, …). Een globale rechtsbijstand kan ook conflicten dekken die algemeen verband houden met consumptiegoederen, zoals betwistingen over de toepassing van de garantievoorwaarden op een elektrisch toestel.

Neem contact op met verschillende verzekeraars. Zij kunnen je informeren over de dekkingen en de wijze waarop je een overeenkomst kan afsluiten. Je hoeft dan enkel nog uit te maken of zo’n verzekering nuttig is voor jou en welke dekkingen je wenst te onderschrijven. Houd bij de keuze voor een maatschappij en een formule rekening met je behoeften en met het premiebedrag.

Sinds 1 september 2019 kunnen aparte rechtsbijstandsverzekeringsovereenkomsten gesloten worden waarvan de premies fiscaal aftrekbaar zijn.

Opdat de premie aftrekbaar zou zijn moet jouw overeenkomst beantwoorden aan de wettelijke voorwaarden over de minimale waarborgen, de kosten die moeten gedekt worden en de uitsluitingen en wachttijden die mogen toegepast worden. Vraag bij verschillende verzekeraars naar hun product dat beantwoordt aan de wettelijke voorwaarden.

Wat dekt de rechtsbijstandverzekering?

De rechtsbijstandsverzekering geeft je in de eerste plaats de mogelijkheid om je te informeren over je rechten. Je kan je verzekeraar contacteren om geïnformeerd te worden.

Daarnaast biedt zij financiële bescherming bij een aantal geschillen: betwistingen over belastingen, vastgoed, voertuigen, woningen, jouw BA Familiale, bij problemen met jouw werkgever, …
 
De financiële bescherming heeft betrekking op de kosten om het conflict op te lossen: verzending van brieven, aangetekende brieven, telefoongesprekken, opzoekwerk, ereloonkosten voor experts of advocaten, gerechtelijke of buitengerechtelijke procedurekosten, …
 
Let op: een rechtsbijstandsverzekering dekt de kosten die voortvloeien uit de gerechtelijke procedures, maar niet de schadevergoeding die je moet betalen als je aansprakelijk wordt gesteld voor het geschil. Daarvoor dienen jouw andere verzekeringen, zoals jouw BA Familiale, jouw brandverzekering of jouw BA Auto. 

Voorbeeld

Stel: in je huis breekt brand uit en de vlammen slaan over op de woning van je buren. De aangestelde expert kan aantonen dat je de gastoevoer van jeoven vergat dicht te draaien. Je bent dus verantwoordelijk voor de brand bij je buur. Expertise- en dossierkosten: 2.000 euro. Kosten voor de herstellingen bij je buren: 20.000 euro. De rechtsbijstandsverzekering draagt de kosten voor je verdediging en de dossierkosten (2.000 euro). De kosten voor de schade aan het huis van je buren (20.000 euro) kan je eventueel terugkrijgen via jouw woonverzekering.

Minnelijke schikking of juridische procedure?

Je rechtsbijstandsverzekering zal eerst proberen tot een minnelijke schikking te komen. Op die manier worden trouwens veel dossiers afgehandeld. Verzekeraars die een rechtsbijstandsverzekering aanbieden, hebben gespecialiseerde medewerkers die gewoon zijn discussies te voeren en te onderhandelen over minnelijke schikkingen waar iedereen beter van wordt. 

Pas als er geen minnelijke schikking wordt bereikt, zal je verzekeraar je helpen om de zaak via de rechtbank te regelen.
Een van de kenmerken van een rechtsbijstandsverzekering is dat je vrij kan kiezen wie jouw belangen verdedigt, en wie daarvoor bekwaam is (bv. een advocaat). Je krijgt die vrije keuze in de volgende situaties:
  • je bent het niet eens met je verzekeraar over de manier waarop het schadegeval moet worden afgehandeld. Je verzekeraar is er bv. van overtuigd dat er geen oplossing in je voordeel kan worden gevonden, terwijl jij denkt de zaak wel degelijk te kunnen winnen. In zo’n geval kan je het advies van een advocaat naar keuze vragen. Dan zijn er twee mogelijkheden:
    • de advocaat die je raadpleegt, geeft je verzekeraar gelijk. Je betaalt dan 50 % van de advocaatkosten, je rechtsbijstandsverzekering betaalt de andere 50 %. Besluit je toch een proces aan te spannen, dan betaal je je advocaat zelf. Indien je de zaak alsnog wint, draait de verzekeraar uiteindelijk toch op voor de advocaatkosten;
    • de advocaat die je raadpleegt, geeft de verzekeraar ongelijk en je onderneemt verdere stappen tegen de persoon die je verantwoordelijk acht. De verzekeraar betaalt dan alle advocaatkosten en daarna ook alle gerechtelijke kosten en dossierkosten;
  • als er een belangenconflict is. Als de belangen van jouw verzekeraar en jouw belangen niet gelijk lopen;
  • je raakt verwikkeld in een gerechtelijke administratieve of arbitrageprocedure. In het kader van zo’n gerechtelijke procedure heb je het recht je advocaat vrij te kiezen. Ken jezelf geen advocaat, dan kan je verzekeraar je daarover advies geven.

Welke beperkingen heeft een rechtsbijstandverzekering?

Je rechtsbijstandverzekeringsovereenkomst bepaalt welke betwistingen gedekt worden. De meeste overeenkomsten bieden geen dekking voor betwistingen in het kader van bouwwerken of van een echtscheiding. Je kan je verzekeraar echter vragen zijn dekkingen uit te breiden tot andere betwistingen die niet in de standaardovereenkomsten zijn opgenomen. Je zal dan wel een extra premie moeten betalen. Opdat de premie voor een aparte rechtsbijstandsverzekering fiscaal aftrekbaar zou zijn moet wel dekking geboden worden voor een eerste echtscheiding.

Ook sommige kosten worden uitgesloten. Boetes worden bv. nooit door een rechtsbijstandsverzekering gedekt.
 
Daarnaast heeft zo’n verzekering dikwijls een interventiedrempel. Dan weigert de verzekeraar tussenbeide te komen als de betwisting niet een bepaald bedrag overschrijdt. Meestal komt de verzekeraar niet tussenbeide als de betwisting niet meer dan 250 euro betreft. Voor de rechtsbijstandsverzekeringen waarvan de premies fiscaal aftrekbaar zijn, mag een franchise van maximaal 250 euro per schadegeval worden voorzien.
 
De meeste verzekeringsovereenkomsten bepalen ook een maximale tussenkomst. Kosten gemaakt boven een in de overeenkomst bepaalde grens worden dan niet betaald.

De Wikifin-tips

  • Een rechtsbijstandverzekering kan je aanzienlijke kosten besparen als je een betwisting hebt met een tegenpartij.
  • Vergelijk de verzekeringspremies die je moet betalen altijd met de dekkingen die in de overeenkomst worden aangeboden. Vraag naar de mogelijkheid om een rechtsbijstandsverzekering te sluiten waarvan de premies fiscaal aftrekbaar zijn.