De staatsbon

Wil je geld uitlenen aan de Belgische overheid? Als je een staatsbon koopt, word je schuldeiser van de overheid. Die betaalt je dan een afgesproken intrest op bepaalde momenten tijdens de looptijd van de staatsbon. Op het einde van deze looptijd wordt de staatsbon terugbetaald.

Vaak betaal je bij de uitgifte meer of minder voor jouw staatsbon, dan wat de overheid op de eindvervaldag terugbetaalt. Men zegt dan dat de uitgifteprijs verschilt van de nominale waarde. Koop je een staatsbon van 1.000 euro en is de uitgifteprijs 101,50 %, dan zal je 1.015 euro moeten betalen voor jouw staatsbon. Op de eindvervaldag krijg je de nominale waarde - 1.000 euro dus - terugbetaald.

Hoe koopt en verkoopt u een staatsbon?

De staatsbon is voor gewone spaarders. Je kan ze kopen wanneer de overheid ze uitgeeft: dat gebeurt viermaal per jaar. Als men het heeft over 'intekenen op de primaire markt', dan bedoelt men kopen op het ogenblik van de uitgifte. Je betaalt dan enkel de uitgifteprijs, en dus geen andere kosten. Staatsbons worden uitgegeven voor een bepaalde looptijd, meestal 3, 5 of 8 jaar.

Als de overheid een staatsbon uitgeeft, kan je hem kopen bij een bank. Je moet een minimumbedrag besteden (meestal 200 of 1.000 euro) of een veelvoud daarvan. De gekochte staatsbons worden op jouw effectenrekening bij de bank gezet. Je kan ze ook rechtstreeks bij de overheid bewaren, door een inschrijving in het grootboek van de staatsschuld. Meer info daarover vind je hier

Maar je kan ook staatsbons kopen op een ander ogenblik dan bij de uitgifte ervan: bestaande staatsbons kan je op de beurs kopen en verkopen. Dat doe je door daarvoor een opdracht te geven aan jouw bank.

De prijs die je krijgt als je een staatsbon op de beurs verkoopt, kan verschillen van de nominale waarde ervan. Als de intrest op de markt hoger is dan die van jouw staatsbon, zal je minder krijgen dan de nominale waarde. Als jouw staatsbon meer opbrengt dan de rente op de markt, dan kan je jouw staatsbon met een meerwaarde verkopen. Let wel: bij het kopen en verkopen van staatsbons op de beurs, moeten er beurskosten en beurstaks betaald worden.

Wat brengt een staatsbon op?

De intrestvoet op een staatsbon ligt vast en wordt berekend op de nominale waarde. De intrest wordt jaarlijks uitbetaald: men noemt die jaarlijkse intrest de coupon. Hiervan moet je 30 % roerende voorheffing aftrekken (of 15 % voor de staatsbons uitgegeven tussen 22 november 2011 en 4 december  2011, de 'Leterme bon'). Je krijgt dus jouw coupon uitbetaald verminderd met deze belasting. Voor de volledige uitleg over de fiscaliteit rond sparen en beleggen, lees deze Wikifin-rubriek. 

De opbrengst op jouw staatsbon wordt niet alleen bepaald door de nominale waarde en de coupon, maar ook door de uitgifteprijs.

Een voorbeeld

Als de uitgifteprijs van een staatsbon met een nominale waarde van 1.000 euro bv. 101 % is en de coupon 4%, dan zal je bij uitgifte 1.010 euro betalen om in te tekenen, jaarlijks bruto 40 euro coupon ontvangen en op eindvervaldag jouw nominale waarde van 1 000 euro terugkrijgen. Het rendement zal niet de volledige 4 % van de coupon zijn, maar iets minder: de 40 euro intrest moet immers vergeleken worden met de  1.010 euro die je hebt betaald. Van de bruto coupon van 40 euro per jaar, houd je -  na aftrek van 30 % roerende voorheffing - 28 euro netto over.

Zijn staatsbons veilig?

Het risico dat de Belgische overheid  failliet gaat, is bijzonder klein. Daarom wordt een staatsbon als veilig beschouwd.

Meer informatie over een staatsbon?

Bij elke uitgifte van een nieuwe staatsbon publiceert de overheid een infofiche met de kenmerken ervan. Hou rekening met de informatie op die infofiche. Je vindt de infofiche van de laatste uitgifte van staatsbons hier terug. 

De Wikifintips

  • Belgische staatsbons zijn een veilige belegging. Als je dus als belegger veilig wil spelen, dan is de staatsbon een geschikte belegging. Veiligheid heeft wel een prijs, dus ligt het rendement van de staatsbon lager dan het rendement op beleggingen met meer risico.
  • De aangekondigde intrestvoet op een staatsbon is een bruto intrestvoet. Hiervan moet je nog 30 % (of uitzonderlijk 15 %) roerende voorheffing aftrekken.
  • Staatsbons kopen en verkopen op de beurs is iets ingewikkelder. Als je hiermee weinig of geen ervaring hebt, vraag dan advies aan jouw bank
  • Ben je zeker dat je jouw geld tijdens de looptijd van de staatsbon niet nodig zult hebben? Je kan jouw staatsbon verkopen op de beurs. Maar de prijs die je ervoor krijgt, kan verschillen van de prijs die je betaalde. Je betaalt dan ook beurskosten en beurstaks.