Sociale Zekerheid

Het ouderschap heeft belangrijke gevolgen voor jouw Sociale Zekerheid. Zo heb je recht op een aantal uitkeringen: kraamgeld, adoptiepremie, kinderbijslag, …; wanneer ze kinderen ten laste hebben, kunnen werklozen en invaliden een hogere uitkering krijgen.

Dat je kinderen hebt, heeft geen gevolgen voor het bedrag van jouw wettelijk pensioen. Jouw pensioen kan wel lager uitvallen indien je tijdskrediet of loopbaanonderbreking nam en indien je niet voltijds maar deeltijds werkte.

Je zal vaker met de Sociale Zekerheid te maken krijgen, meestal via jouw ziekenfonds. Kinderen zijn immers geregeld ziek …

  1. Om ouders te helpen bij het financieren van de kosten voor de opvoeding van kinderen, zijn er een aantal (eenmalige of terugkerende) steunmaatregelen:

    • Kraamgeld: dat bedrag ontvang je na de geboorte van een kind;
    • Adoptiepremie: die premie vervangt het kraamgeld in het geval van een adoptie;
    • Kinderbijslag: kinderbijslag wordt vanaf de maand na de geboorte maandelijks uitbetaald;
    • Schoolpremie: die premie krijg je in de maand augustus, meestal samen met de kinderbijslag voor de maand juli. Daarmee kunnen ouders een deel van de kosten voor het nieuwe schooljaar betalen;
    • Wezenuitkering: wanneer minstens een van beide ouders overleden is, kunnen – onder bepaalde voorwaarden – wezenuitkeringen worden aangevraagd. Het gaat om verhoogde kinderbijslag.

    Sinds 1 januari 2019 wordt deze uitkeringen niet langer beheerd door de federale overheid maar door de regionale overheden.

    Voortaan beheert elke regionale overheid, Vlaanderen, Wallonië, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de Duitstalige Gemeenschap, haar eigen regeling. Die regeling geldt voor alle kinderen die er gedomicilieerd zijn. Elke regio bepaalt dus zelf de bedragen, zorgt voor regelgeving en beschikt over een eigen betaalcircuit.

    Hier vind je meer informatie voor Vlaanderen.

    Hier vind je meer informatie voor Brussel.

    Hier vind je meer informatie voor Wallonië.

    Hier vind je meer informatie voor Duitstalig België.

  2. Het bedrag van jouw werkloosheidsuitkering wordt berekend als een percentage van jouw laatste loon. Maar dat geldt niet voor een onbeperkt loon: er bestaat daarvoor een plafond.

    Jouw werkloosheidsuitkering hangt ook af van jouw gezinssituatie. Tijdens de eerste drie maanden dat je werkloos bent, ontvang je als volledig werkloze een uitkering die overeenstemt met 65 % van jouw laatste loon. De negen maanden daarna ontvang je 60 %.

    Vanaf het tweede jaar hangt jouw werkloosheidsuitkering af van jouw gezinssituatie. Er zijn drie mogelijkheden:

    • gezinshoofd: het gezinshoofd is diegene die samenwoont met een of meerdere gezinsleden die geen eigen inkomsten hebben
    • alleenstaande: een alleenstaande woont werkelijk alleen
    • samenwonende: wie samenwoont met minstens één andere persoon die een eigen inkomen heeft

    Vanaf de 13de maand werkloosheid, ontvangen gezinshoofden een uitkering gelijk aan 60 % van hun laatste loon. Voor alleenstaanden gaat het om 55 % van hun laatste loon. Samenwonenden hebben slechts recht op 40 % van hun laatste loon.

    De uitkeringen dalen daarna geleidelijk tot het forfaitair minimum wordt bereikt. In sommige gevallen ontvang je een vaste werkloosheidsuitkering.

    Meer informatie lees je op deze website.
    Meer informatie over die verschillende statuten lees je op de website van de RVA en op de website van de Sociale Zekerheid.

    De verschillende statuten stemmen overeen met heel specifieke en uiteenlopende situaties.

    Let op: dat je deeltijds hebt gewerkt, kan gevolgen hebben voor het bedrag van de uitkering die je ontvangt. Informeer je zodat je met kennis van zaken kan beslissen om deeltijds te gaan werken.

    Meer informatie lees je op deze website.

  3. Dat je kinderen hebt of had, heeft geen invloed op jouw wettelijk pensioen.

    Voorzichtig met verlof als je werknemer of ambtenaar bent!

    Bij de berekening van jouw pensioen wordt enkel rekening gehouden met jouw beroepsactiviteiten, met andere woorden: met de periodes waarin je hebt gewerkt. Hoe zit dat dan met de verlofperiodes, zoals het (soms lange) ouderschapsverlof? En wat als je deeltijds hebt gewerkt? Of als je tijdskrediet of een loopbaanonderbreking nam?

    De verschillende verlofformules voor ouders komen elders op deze website aan bod: zowel de algemene formules als degene die specifiek zijn voor jonge ouders.

    Vele verlofformules worden met een gewerkte periode gelijkgesteld en hebben dus geen negatieve gevolgen voor uw pensioen. Dat is het geval voor: zwangerschapsverlof, ziekteverlof, ouderschapsverlof, vaderschapsverlof en adoptieverlof, als de betrokken werknemer daarvoor een wettelijke uitkering ontvangt.

    Deeltijdse arbeid kan wél negatieve gevolgen hebben als aan bepaalde voorwaarden niet werd voldaan. Dat geldt ook voor tijdskrediet en loopbaanonderbreking bij ambtenaren. Laat je informeren over eventuele gevolgen voor jouw pensioen vóór je dergelijke verlofformules overweegt. Die eventuele gevolgen hoeven je niet af te schrikken, maar het is belangrijk dat je je er bewust van bent vóór je verlof aanvraagt.

    Meer informatie lees je op deze website.

    Je bent zelfstandige

    Ook voor zelfstandigen worden voor de berekening van het pensioen bepaalde verlofperiodes met arbeidstijd gelijkgesteld.

    Meer informatie lees je op deze website.

  4. Je bent werknemer

    Jouw gezinssituatie heeft gevolgen voor het bedrag van de uitkering die je ontvangt na het eerste jaar arbeidsongeschiktheid.

    Je ontvangt:

    • 65 % van jouw laatste loon indien je gezinslast hebt
    • 55 % van jouw laatste loon indien je alleenstaand bent, zonder gezinslast
    • 40 % van jouw laatste loon indien je een samenwoont, en geen gezinslast hebt.

    Draag je een gezinslast, dan zal jouw uitkering hoger liggen.

    Let op: er werden in alle gevallen maximumbedragen ingesteld.

    Meer informatie over deze begrippen en over de uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid en invaliditeit voor loontrekkende lees je op deze website.

    Je bent zelfstandige

    Het bedrag dat je als zelfstandige in het geval van arbeidsongeschiktheid ontvangt, hangt eveneens af van hun gezinssituatie. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen drie categorieën:

    • personen met gezinslast
    • alleenstaanden
    • samenwonenden

    Indien je een gezinslast hebt, zal je een hogere uitkering ontvangen.

    Meer informatie over de uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid en invaliditeit voor zelfstandigen lees je op deze website én krijg je bij jouw ziekenfonds.

  5. De Sociale Zekerheid organiseert de verplichte verzekering geneeskundige verzorging. Die verzekering geeft iedereen (werknemers, zelfstandigen, ambtenaren, werklozen, kinderen, personen met een handicap, studenten, …) terugbetaling van medische kosten. Het systeem wordt gefinancierd door bijdragen van loontrekkende, zelfstandigen en werkgevers, aangevuld met overheidssubsidies.

    De medische kosten voor jouw kind worden helemaal of gedeeltelijk door die verzekering gedragen.

    Meer informatie lees je elders op deze website.