Aandelen kopen, hoe werkt dat?

Primair en secundair

Je kan mede-eigenaar van een onderneming worden door er aandelen van te kopen. Dat kan op het ogenblik dat de onderneming nieuwe aandelen uitgeeft: jouw geld gaat dan rechtstreeks naar het bedrijf in kwestie. In dit geval teken je in op aandelen op de primaire markt. Maar je kan ook op een later moment in een onderneming investeren door een bestaand aandeel over te kopen van een andere aandeelhouder. Dan betaal je niets aan de onderneming zelf, maar wel aan de verkoper van de aandelen. In dat geval handel je op de secundaire markt.

Beursintroductie of kapitaalverhoging

Als een onderneming haar aandelen voor het eerst op de beurs laat noteren heet dat een beursintroductie, of in vakjargon een 'initial public offering' of IPO. Door een beursintroductie kan een onderneming haar kapitaalsbasis vergroten door vers kapitaal op te halen via de uitgifte van nieuwe aandelen. Dat heet ook een kapitaalverhoging. Koop je nieuwe aandelen, dan geef je 'vers' geld aan de onderneming: men zegt dan dat je intekent op een kapitaalsverhoging. Vanzelfsprekend kan een onderneming die al op de beurs genoteerd is, ook een kapitaalverhoging doorvoeren via de beurs. Dan haalt het dus bijkomend 'vers' kapitaal op.

Maar een onderneming kan ook bestaande aandelen naar de beurs brengen. Dat gebeurt wanneer de eigenaars een deel van hun eigen aandelen te koop aanbieden via de beurs.

In de praktijk bevatten beursintroducties meestal een combinatie van nieuwe en bestaande aandelen die tegelijkertijd worden aangeboden aan beleggers.

Meestal gaat een beursintroductie ongemerkt voorbij voor de ogen van het grote publiek. Maar soms ontstaat er een echte hype. Zoals toen Facebook naar de beurs ging.

Elke dag op de beurs

Bestaande aandelen kan je op om het even welk moment op de beurs kopen. De voorwaarde is wel dat op het moment dat je wil kopen tegen een bepaalde koers, er een andere belegger, die je ‘tegenpartij’ wordt, bereid is om zijn aandelen te verkopen tegen de koers die jij ervoor biedt. Voor sommige aandelen zijn er weinig kopers en verkopers. Die aandelen zijn niet vlot verhandelbaar en worden in het vakjargon illiquide aandelen genoemd. De liquiditeit van een aandeel hangt af van verschillende factoren: het aantal aandelen in omloop (ook het ‘vlottend kapitaal’ genoemd), de koers (prijs) van het aandeel, de markt waarop het aandeel verhandeld wordt, de reputatie van de onderneming, de aard van haar activiteiten (bv. biotechnologie) …

De prijs die je moet betalen hangt af van vraag en aanbod. Als er meer beleggers een aandeel willen verkopen dan er kopers voor zijn, dan zullen die kopers minder moeten betalen voor het aandeel en omgekeerd.

Voor de aankoop van aandelen, moet je een opdracht (beursorder) doorgeven via een bank of beursvennootschap. Die treedt op als financieel tussenpersoon om je order uit te voeren en rekent hier kosten voor aan.

De Wikifin-tips

  • Bij een beursintroductie of kapitaalverhoging kan je aandelen kopen op de primaire markt. Let hierbij op voor hypes.
  • Hou bij een aankoop op de secundaire markt niet alleen rekening met de koers, maar ook met de verhandelbaarheid en liquiditeit van het aandeel en met de kosten die je bank of beursvennootschap aanrekent.de kosten die uw bank of beursvennootschap aanrekent.