Krijg je een aanvullend pensioen?

Het is mogelijk dat je rechten op een aanvullend pensioen opbouwt terwijl je werkt. Als je werknemer bent, dan kan jouw werkgever dit eventueel aanbieden of kan je voortaan het ook zelf opbouwen. Als zelfstandige kan je het zelf opbouwen. Wanneer je met pensioen gaat, krijg je dit aanvullend pensioen bovenop jouw wettelijk pensioen, ofwel in één keer, als kapitaal, ofwel gespreid in de tijd, bv. in maandelijkse renten.

Hoe werkt het?

Voor zelfstandigen vind je hier de formules die bestaan om een aanvullend pensioen op te bouwen.

Als je werknemer bent dan zijn er twee opties:

  • Jouw werkgever kan beslissen om een aanvullend pensioen op te bouwen voor één of meerdere van zijn werknemers. Hij voert dan een pensioenplan in.
  • Als je geen of een heel laag aanvullend pensioen opbouwt bij jouw werkgever of sector, kan je vanaf 2019 zelf beslissen om een vrij aanvullend pensioen op te bouwen.

Om het aanvullend pensioen op te bouwen, worden bijdragen gestort aan een pensioeninstelling. Dit kan een pensioenfonds of een verzekeringsonderneming zijn. Een aanvullend pensioen via een verzekeringsonderneming wordt een groepsverzekering genoemd.

Aanvullend pensioen via de werkgever

De werkgevers zijn wettelijk verplicht om de bijdragen voor het aanvullend pensioen te storten aan een pensioeninstelling. Zij mogen bijgevolg niet zelf binnen hun onderneming reserves voor het aanvullend pensioen van hun werknemers aanleggen. Deze wettelijke verplichting wil de werknemers beschermen tegen de mogelijke gevolgen van een faillissement van hun werkgever. Het zou bijzonder jammer zijn dat ze bij een faillissement niet alleen hun job, maar ook hun opgebouwd aanvullend pensioen zouden verliezen.

De werkgever betaalt meestal zelf een bijdrage (werkgeversbijdrage) voor het aanvullend pensioen. Maar vaak moet ook de werknemer meebetalen (werknemersbijdrage). De werkgever stort dan een deel van het loon door aan de pensioeninstelling.

Het is ook mogelijk dat een bedrijfssector een aanvullend pensioen organiseert voor alle werknemers die in die sector werken. Zo bestaan er bijvoorbeeld sectorplannen in de bouwsector, de voedingsnijverheid, de scheikundige nijverheid, de non-profitsector, enz. 

Het pensioenreglement legt de spelregels vast van het pensioenplan. Dat pensioenreglement kan je opvragen bij jouw werkgever of bij de pensioeninstelling.

Meer gedetailleerde informatie over hoe het aanvullend pensioen voor werknemers juist werkt vind je op de website van de FSMA.

Een vrij aanvullend pensioen zelf opbouwen

Wat moet je hier voor doen?

  • Je moet zelf een pensioeninstelling kiezen. Dit kan een verzekeringsonderneming of een pensioenfonds zijn.
  • Je sluit met deze pensioeninstelling een overeenkomst voor de opbouw van een vrij aanvullend pensioen voor werknemers. De inhoud van deze overeenkomst kan je vrij kiezen binnen het aanbod van de pensioeninstelling. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om een overlijdensdekking te koppelen aan je vrij aanvullend pensioen om je naasten te beschermen.
  • Je mag – onder een bepaald plafond - zelf beslissen hoeveel je jaarlijks spaart:
    • als je niet bent aangesloten bij een aanvullend pensioenplan van een werkgever of sector, mag je jaarlijks een bedrag sparen gelijk aan 1.600 euro (in 2019) of – indien dit hoger is - 3 % van het brutoloon dat je twee jaar voordien kreeg;

Voorbeeld:

  • stel dat je in 2017 een loon had van 50.000 euro, dan mag je in 2019 voor maximaal 1.600 euro bijdragen storten in jouw VAPW-overeenkomst (3 % van 50.000 euro geeft 1.500 euro en dit resultaat mag opgetrokken worden tot 1.600 euro);
  • stel dat je in 2017 een loon had van 70.000 euro, dan mag je in 2019 voor maximaal 2.100 euro bijdragen storten in jouw VAPW-overeenkomst (3 % van 70.000 euro is 2.100 euro);
  • indien je wel reeds bent aangesloten bij één of meer aanvullende pensioenplannen die zijn ingericht door een werkgever of een sector, dan zal het plafond (1.600 euro of – indien dit hoger is - 3 % van het brutoloon dat je twee jaar voordien kreeg) verminderd worden met de aangroei van je pensioenreserves in deze pensioenplannen over de afgelopen twee jaren. Daarbij wordt rekening gehouden met de bijdragen die destijds in die plannen werden gestort, maar ook met een deel van het rendement dat die reserves hebben opgebracht.

Er is geen minimumbijdrage. Je kan ook op elk ogenblik stoppen met het betalen van bijdragen.

  • Je moet aan je werkgever melden dat je een vrij aanvullend pensioen wenst op te bouwen. De werkgever zal de door jou gekozen bijdrage inhouden van jouw nettoloon en doorstorten aan de pensioeninstelling. Je spaart dus volledig zelf voor je aanvullend pensioen: jouw werkgever betaalt geen bijdragen.

Hoe wordt het vrij aanvullend pensioen voor werknemers belast?

De bijdragen zijn onderworpen aan een verzekeringstaks van 4,4 % en komen in aanmerking voor een belastingvermindering van 30 % in de personenbelasting.

→ De bedrijfsvoorheffing zal reeds rekening houden met deze belastingvermindering van 30 % op de bijdragen, waardoor er dus slechts 70 % van de bijdragen effectief wordt afgehouden van je loon.

Bij de uitkering van het aanvullend pensioen bij pensionering of overlijden, wordt het kapitaal belast aan 10 % (33 % bij uitkering in andere gevallen). Daarnaast is een dubbele sociale bijdrage verschuldigd (een RIZIV-bijdrage van 3,55 % en een solidariteitsbijdrage van 0 % tot 2 %)

De Wikifin-tips

  • De werkgever is niet verplicht om een aanvullend pensioen op te bouwen voor zijn werknemers. Als jouw werkgever een pensioenplan heeft, staan jouw rechten en plichten in detail beschreven in het pensioenreglement. Het pensioenreglement kan je opvragen bij jouw werkgever of de pensioeninstelling.
  • Lees aandachtig jouw pensioenreglement na. Je kan met jouw vragen terecht bij jouw werkgever of de pensioeninstelling, maar eventueel ook bij jouw vakbond of bij een advocaat.
  • Als je zelf een aanvullend pensioen opbouwt, kijk goed na hoe de pensioeninstelling je geld zal beheren en welke kosten worden aangerekend. De wet voorziet immers niet in een bescherming van je inleg.
  • Je kan de stand van je pensioenrechten nagaan op de website www.MyPension.be. Voor elk jaar dat je bijdragen stort, zal je ook een pensioenfiche ontvangen van de pensioeninstelling.