Andere betaalmiddelen

Naast contant geld en betaalkaarten zijn er nog andere middelen waarmee je kan betalen.

De cheque

Als je een cheque uitschrijft om te betalen, kan degene die je betaalt achteraf de ondertekende cheque inwisselen bij jouw bank. Als er op jouw rekening voldoende geld staat om de cheque die je hebt uitgeschreven te laten innen door de handelaar is jouw cheque 'gedekt'. Maar als je een cheque uitschrijft voor een groter bedrag dan er op jouw rekening staat, dan kan de handelaar die cheque niet innen. Je hebt dan een ongedekte cheque uitgeschreven. Het bewust uitschrijven van ongedekte cheques is strafbaar.

Cheques worden in België niet veel meer gebruikt, behalve voor grote bedragen zoals de betaling van een huis of auto. Sinds de afschaffing van de eurocheques zijn de gewone cheques enkel geldig in eigen land. Let wel, in landen zoals bv. Frankrijk worden cheques wel nog gebruikt als betaalmiddel. Maar over het algemeen worden cheques als betaalmiddel voor kleinere bedragen vervangen door overschrijvingen of betalingen met een bankkaart. Dat is goedkoper en gemakkelijker.

De maaltijdcheques

Dit zijn cheques van 8 euro – of minder – waarmee je maaltijden of voedingsmiddelen kan kopen. Ze bestaan enkel nog op een chipkaart en je kan ermee betalen via een betaalterminal en soms contactloos. Maaltijdcheques zijn geen wettelijk betaalmiddel, dat wil zeggen dat een winkelier niet verplicht is ze te aanvaarden wanneer je ermee wil betalen. Enkel restaurants en winkels die zijn aangesloten bij een van de uitgevers van maaltijdcheques aanvaarden ze als betaling voor een maaltijd of voor voedingsmiddelen.

Maaltijdcheques zijn feitelijk zuiver fiscale producten, die zowel voor de werkgever als voor de werknemer een fiscaal voordeel opleveren:

  • De werkgever kan een vorm van loon geven aan zijn werknemer zonder er sociale lasten op te moeten betalen.
  • De werknemer betaalt geen inkomstenbelasting op het gedeelte van de maaltijdcheque dat hij van de werkgever krijgt (de werkgever betaalt 6,91 euro en de werknemer 1,09 euro van een maaltijdcheque van 8 euro).

Waarop moet je letten?

De kosten van maaltijdcheques worden gedragen door de werkgevers en de winkeliers, maar de consument moet toch op een paar dingen letten:

  • Maaltijdcheques blijven een jaar na de uitgifte geldig. Daarna verliezen ze onherroepelijk hun waarde. Je kan ze niet meer recupereren of de geldigheidsduur verlengen. Concreet verdwijnen ze van het krediet op de chipkaart. Soms helpt de uitgever van de cheques en stuurt die enkele dagen voor de vervaldag een e-mail met een waarschuwing.
  • De chipkaart waarop de maaltijdcheques staan, is niet op naam. Bij verlies riskeer je dat je kaart wordt misbruikt. Cardstop (070/344344) werkt ook voor elektronische cheques maar enkel indien je de gegevens van je kaart kan bezorgen. Hou je kaartgegevens ergens goed bij - vooral het nummer, de andere gegevens zijn makkelijker te onthouden - zodat je die snel aan de Cardstop operator kan geven.

Ecocheques

Ecocheques lijken sterk op maaltijdcheques, maar zijn veel minder populair. De voornaamste verschillen tussen een ecocheque en een maaltijdcheque op een rijtje:

  • Een ecocheque is bedoeld voor de aankoop van producten en diensten van ecologische aard. Je kan enkel de producten en diensten die voorkomen op een officiële lijst met ecocheques betalen. Vaak nemen winkeliers die lijst niet zo nauw, maar daar kan je als consument niet voor verantwoordelijk worden gesteld.
  • Ecocheques bestaan nog altijd in papieren vorm, maar ecocheques op een e-cheques kaart nemen meer en meer hun plaats in.
  • Ecocheques zijn enkel voor werknemers, niet voor ambtenaren. 
  • Het maximumbedrag is 10 euro per ecocheque en je werkgever mag jaarlijks maximaal 250 euro uitkeren in de vorm van ecocheques.
  • Ecocheques vervallen pas na 2 jaar.

Ook bij ecocheques hou je best rekening met volgende tips:

  • Hou de vervaldag van je cheques in het oog, eens vervallen zijn ze waardeloos.
  • Papieren cheques zijn als cash geld: kwijt is kwijt. Voor elektronische ecocheques kan je bij verlies ook met de gegevens van je kaart naar Cardstop bellen.

Meer gedetailleerde informatie over ecocheques vind je op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg.  

De Wikifin-tip

  • Er bestaan verschillende betalingsmiddelen. Maak je niet ongerust als je niet helemaal mee bent met alle nieuwste hypes. Na verloop van tijd zal de ene of andere technologie het pleit winnen en dominant worden. Op dat moment zal je door jouw bank ondersteund worden om de overstap te maken.