Wikifin is een initiatief van de

Wikifin is een initiatief van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten. Lees meer over Wikifin.

Doe mee aan De Week van het Geld van 18 tot 26 maart 2021!
En beleef een uniek moment met je leerlingen tijdens een les gegeven door een minister of Wikifin! Schrijf je klas nu in.

woman-looking-shopping-list.png
Aangepast op

Contant of cash geld

Contant geld is het oudste betaalmiddel ter wereld. In de Oudheid werd al betaald met gouden en zilveren munten, in de zeventiende eeuw zagen bankbiljetten het licht. Munten en biljetten noemen we cash. Of ook nog: contant of baar geld.

Op deze pagina

Euromunten en -biljetten

Op 1 januari 2002 ruilden we de Belgische frank in voor de euro. Sinds die dag kan je in alle landen van de eurozone met de Europese eenheidsmunt betalen. Het zijn de nationale centrale banken van de eurolanden die de munten en de biljetten uitgeven.

  • Er zijn acht euromunten: van 1, 2, 5, 10, 20 en 50 cent en van 1 en 2 euro. Ze hebben alle een Europese zijde die in alle landen dezelfde is. Daarnaast hebben ze een nationale zijde, die in elk land anders is.
  • Tevens zijn er zeven eurobiljetten: van 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 euro. Dit laatste biljet wordt sinds 27 april 2019 niet meer aangemaakt, maar de biljetten die in omloop zijn, blijven een wettelijk betaalmiddel.

De eurobiljetten zijn in alle landen van de eurozone aan beide zijden hetzelfde, met uitzondering van het unieke biljetnummer.

Alle euromuntstukken en alle eurobiljetten zijn in alle landen van de eurozone geldig. Ook in landen of streken waar de euro niet de officiële munt is, aanvaarden handelaars toch vaak euro's.

Kan het gebruik van cash worden geweigerd?

Cash, bankbiljetten en munten zijn een wettig betaalmiddel dat niet zomaar geweigerd mag worden. Er zijn slechts enkele uitzonderingen waarbij een handelaar of schuldeiser een betaling met cash niet moet aanvaarden:

  • Als je eurobiljet niet in verhouding staat tot je aankoop. Bijvoorbeeld als je een pakje kauwgom wil betalen met een briefje van 200 of van 500 euro.
  • In geval van uitzonderlijke en tijdelijke veiligheidsredenen.
  • Als de handelaar ernstige redenen heeft om te vermoeden dat het bankbiljet vals is.
  • Als je met een beschadigd biljet wil betalen.

Limieten voor het gebruik van cash

Om fraude tegen te gaan en om zwart geld te bestrijden, heeft de overheid beslist om het gebruik van cash geld te beperken:

  • Is de aankoopprijs lager dan 3000 euro, dan mag je de aankoop met cash geld betalen.
  • Ligt de aankoopprijs hoger dan 3000 euro, dan mag je maximaal 3000 euro cash betalen. Meer info hierover vind je op de website van de FOD Economie.
  • Bij de aankoop van onroerende goederen zoals een huis of een stuk bouwgrond, mag sinds 2014 niets meer cash betaald worden.

500 euro

Nieuwe briefjes worden niet meer gedrukt. De biljetten die in omloop zijn, blijven wel geldig.

De voor- en nadelen van cash

Cash is een alledaags betaalmiddel dat in de meeste gevallen vlot wordt aanvaard. Daar ligt meteen ook de zwakte ervan:

  • Omdat het niet op naam staat, kan het gemakkelijk gestolen worden of verloren geraken.
  • Op contant geld ontvang je geen intrest zoals op een spaarrekening.
  • Munten en biljetten zijn niet goed voor het milieu omdat ze geproduceerd en veilig verdeeld moeten worden. Cash kost dus meer aan de maatschappij dan een elektronische betaling.
  • Munten en biljetten kunnen worden nagemaakt, ook al hebben de eurobiljetten maar liefst zeven beveiligingskenmerken. Er staan zware straffen op het namaken van munten en biljetten.
  • Cash verslijt. Een beschadigd biljet kan je inwisselen in de bank of bij de Nationale Bank van België op voorwaarde dat je nog meer dan de helft van het biljet hebt.

Elektronische betaalmiddelen hebben ook voor- en nadelen. Denk er over na en hou er rekening mee.

De afrondingsregels voor betalingen met cash geld

Sinds 1 december 2019 moeten cash betalingen afgerond worden tot op 5 cent. Zo moet het aantal munten van 1 en 2 cent in ons land verminderen. En minder munten produceren, bespaart weer wat kosten aan ons land.

Kijk naar het laatste cijfer op het totaalbedrag van je kasticket:

  • 0,01 en 0,02 worden omlaag afgerond naar 0 cent
  • 0,03, 0,04, 0,06 en 0,07 worden afgerond naar 5 cent
  • 0,08 en 0,09 worden omhoog afgerond naar 10 cent

Voorbeeld: Bedraagt je rekening 10,16 euro, dan moet je uiteindelijk 10,15 euro betalen. Bedraagt ze 20,18 euro, dan moet je 20,20 euro neertellen

Alleen het totaalbedrag wordt afgerond. Dat moet duidelijk te zien zijn op het kasticket waarop zowel het totale bedrag als het afgeronde bedrag vermeld zijn. Handelaars mogen niet de prijs van elk artikel afzonderlijk afronden. Bovendien mag enkel het bedrag dat effectief cash betaald wordt, afgerond worden, ook als de klant een deel met een ander betaalmiddel betaalt. Meer informatie over het afronden van cashbetalingen vind je op de website van de FOD Economie.

Op welke betaalmiddelen zijn de afrondingsregels van toepassing?

De afrondingsregels zijn enkel van toepassing op cashbetalingen op voorwaarde dat:

  • De klant en de handelaar fysiek aanwezig zijn bij de betaling.
  • Het te betalen bedrag meer dan 5 cent bedraagt.

Handelaars zijn vrij om de geldende afrondingsregels ook toe te passen als er op een andere manier betaald wordt, bijvoorbeeld met een bankkaart. De handelaar is dan wel verplicht om voor alle klanten dezelfde regels te hanteren en om duidelijk te afficheren dat het totaalbedrag altijd wordt afgerond.

Afronden is niet toegelaten bij:

  • Verkoop op afstand via het internet
  • Betalingen met maaltijdcheques
  • Betalingen met ecocheques
  • Betalingen met waardebonnen
  • Betalingen via overschrijving

Merk op dat deze regels niet gelden voor een verkoop tussen particulieren onderling of tussen ondernemingen.

Wat met je muntjes van 1 en 2 cent?

Je hoeft je rosse centjes niet naar de bank te brengen, ze blijven een wettig betaalmiddel. Een handelaar mag ze dus niet weigeren. Let er wel op dat je met een redelijke hoeveelheid muntjes betaalt. Het maximum ligt op 50 muntjes per betaling.

Indien je de centjes toch kwijt zou willen, heb je volgende mogelijkheden:

  • Geef ze af in je bankkantoor of bij de Nationale Bank.
  • Schenk ze aan een goed doel. Er zijn heel wat verenigingen die inzamelacties van "rosse" muntjes organiseren.
  • In sommige winkels of supermarkten kan je de muntjes laten omzetten in een aankoopbon.

Wikifin-tip

Wees op je hoede voor nagemaakte bankbiljetten. Je vindt een overzicht van de beveiligingskenmerken op de website van de Europese Centrale Bank. Zo kan je vals geld van echt onderscheiden.