Kopen en verkopen via online veiling- en zoekertjessites

Wat doe je met een ongewenst cadeau of met de kinderfiets die te klein is geworden? Waar kan je terecht voor een skipak of een drumstel voor je jonge spruit? Veilingsites en online zoekertjessites zijn hiervoor vaak interessant, op voorwaarde dat je alert bent. Hierna gaan we na wat jouw rechten zijn als je koopt of verkoopt op een veilingsite of via een zoekertje. 
 
We bespreken hier enkel de aan- en verkopen tussen particulieren (de meeste veilingsites en zoekertjessites geven aan wanneer de verkoper een professioneel is). Als koper loop je meer risico’s dan wanneer je een aankoop doet op een webwinkel. Zo heb je geen garantie en geen terugzendrecht als een kledingstuk je bv. niet past. Je kan ook niet terecht bij consumentenorganisaties of overheidsdiensten die regels opstellen over e-commerce. De meeste transacties tussen particulieren verlopen zonder problemen, maar vooraleer je eraan begint, ken je toch best de regels.

Welke regels gelden er?

  • Wanneer is er een overeenkomst die door koper en verkoper moet worden nageleefd? 
    Die ontstaat wanneer ze een akkoord hebben over het voorwerp en over de prijs. Op een veilingsite zal dat dus de hoogste prijs zijn die geboden is, wanneer de verkoper akkoord gaat om aan die prijs te verkopen. 
  • Hoe bewijs je dat er een overeenkomst is? 
    Voor bedragen van minder dan 375 euro kan het bewijs geleverd worden op 'elke wettelijke manier': gewone e-mails met een akkoord tussen partijen volstaan. Belangrijk daarbij is dat de e-mails duidelijk afkomstig zijn van de koper en de verkoper: je ondertekent jouw e-mails dus beter niet met een internet schuilnaam, maar met jouw eigen naam en voornaam en liefst ook met jouw adresgegevens. 
  • Voor een overeenkomst over een verkoop voor een bedrag van meer dan 375 euro is een geschreven en getekend document nodig, of een e-mail met elektronische handtekening.
  • Hoe betaal je?
    Het meest veilige betaalmiddel is cash: afspreken met de (ver)koper, ter plaatse controleren of bv. de fiets wel goed rijdt en betalen. Wanneer de afstand te groot is, kan een overschrijving ook. Het bewijs van betaling is dan makkelijk te leveren. Je kan ook gebruik maken van een derde partij om betalingen te doen, zoals bv. Paypal of Ogone.  
  • Wat bij problemen met de levering?
    De verkoper is verantwoordelijk voor de correcte levering. De koper heeft het recht het voorwerp te weigeren als het niet overeenkomt met wat hij gekocht heeft. De verkoper moet er dus bv. voor zorgen dat het voorwerp goed is ingepakt. Een smartphone of laptop werd bv. correct afgeleverd aan de pakjesdienst, maar onderweg raakt die beschadigd. Dan moet de verkoper dat probleem met de pakjesdienst afhandelen. Sommige pakjesdiensten bieden een verzekering aan in geval van verlies of diefstal. Informeer je bij jouw pakjesdienst wanneer jouw pakket waardevol is.

Wat bij een onenigheid tussen koper en verkoper?

Je kan naar de rechtbank stappen. Voor kleine transacties is dit enkel een theoretische mogelijkheid: je zal immers geen advocaat onder de arm nemen als bv. de smartphone die je kocht een barst heeft opgelopen tijdens het transport en de verkoper jouw geld niet wil teruggeven.
 
Wanneer je een conflict hebt over een transactie, kan je dat best in overleg met de tegenpartij oplossen of een compromis sluiten. Zo zou je bv. als koper toch de smartphone met het gebroken glas kunnen kopen, maar de reparatiekosten ervan terugvragen van de verkoper. Een goed drukkingsmiddel is de feed-back die je bij de meeste websites kan geven over een verkoper. Wie regelmatig koopt of verkoopt op een veilingsite of een zoekertjessite, zal belang hechten aan de feed-back die hij of zij krijgt (meestal een aantal sterren).
 
Bedrog kan je aan de politie melden. Een voorbeeld van bedrog is een nepverkoop: iemand zet iets te koop, laat zich betalen, maar levert nooit … of levert iets dat niet aan de beschrijving voldoet. Als het over beperkte bedragen gaat, is de kans groot dat de politie jouw klacht niet behandelt. Je neemt dus beter de nodige voorzorgen vooraleer je koopt of verkoopt van particulieren op internet. Hou daarbij volgende tips voor ogen:
 
Als koper:
  • Zoek naar een verkoper bij je in de buurt zodat je jouw aankoop bij hem kunt ophalen. Zeker wanneer het over grotere bedragen gaat, is dat belangrijk.
  • Vraag de adresgegevens van de verkoper en probeer op bv. www.infobel.be of www.wittegids.be te controleren of ze juist zijn.
  • Hou rekening met de feed-back over de verkoper. Websites die geen feed-back systeem hebben, geven meestal aan sinds wanneer de verkoper actief is op de site. Handel bij voorkeur met mensen die al langer actief zijn. 
  • Maak duidelijke afspraken met de verkoper over de prijs en de levering.
  • Maak duidelijke afspraken over de wijze van betaling. Schrijf nooit grote bedragen over aan iemand die je niet kent, ook al komt hij betrouwbaar over.
  • Geldtransfer betaaldiensten (zoals Western Union of MoneyGram) zijn alleen geschikt om contant geld over te maken aan iemand die je zelf kent.
  • Als je een probleem vaststelt bij de aflevering van het pakje, neem dan foto’s en signaleer het probleem zo snel mogelijk aan de tegenpartij.
  • Laat jouw gezond verstand spreken: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo.
  • Wees alert bij verkopers uit het buitenland.
Als verkoper:
  • Maak duidelijke afspraken over wat je koopt of verkoopt, de prijs, de manier van leveren enz. … Probeer ook de echte identiteit en contactgegevens van de koper vast te krijgen.
  • Ga na of je het voorwerp wel mag verkopen (bv. sommige medicijnen die niet vrij mogen verkocht worden); nogal wat websites leggen de verantwoordelijkheid voor de wettelijkheid van de transactie bij de gebruikers. 
  • Hou er rekening mee dat sommige veilingsites of zoekertjessites kosten aanrekenen, of een commissie op de opbrengst van de verkoop.
Meer informatie vind je in de brochure van de European Consumer Center.