Welke kosten heb je bij een levensverzekering?

De kosten en de taksen bij een levensverzekering (bij overlijden of leven) hangen af van het contract (tak 21, tak 23, enz.).

De taksen

De taks op de verzekeringspremies 

Wat betreft de verzekeringen in geval van leven moet een taks van 4,40 % worden betaald op elke premie die je in een levensverzekering stort. Een verlaagde rentevoet van 2 % is echter van toepassing op levensverzekeringen aangegaan door natuurlijke personen.

Die taks wordt in principe van je premie afgehouden. Als je een premie van 500 euro stort, wordt er dus 10 euro belasting aangerekend (2 % van 500 euro). De premie die overblijft, bedraagt dan 490 euro.  

Maar er bestaan uitzonderingen, o.a.:

• Op premies voor een schuldsaldoverzekering aangaande een hypotheeklening moet je slechts 1,1 % taks betalen.
• Op een levensverzekering die in het kader van het pensioensparen wordt afgesloten, is er geen taks op de verzekeringspremies verschuldigd.
• Als je gedurende of op het einde van het contract vraagt om het opgebouwde kapitaal van een levensverzekering, ("de reserve"), rechtstreeks om te zetten naar een ander tak 21-of tak 23-product bij dezelfde verzekeraar, dan is het mogelijk dat de verzekeringstaks niet verschuldigd is. Maar als je ze overdraagt naar een andere verzekeraar is er sprake van een nieuw contract. In dat geval moet de verzekeringstaks toch opnieuw betaald worden.

De inkomstenbelasting

Het belastingregime hangt af van het contract maar ook van je persoonlijke situatie. Hieronder vind je algemene informatie. We houden geen rekening met de specifieke aspecten van je persoonlijke situatie.

Verzekeringsproducten met fiscaal voordeel :

• Tak 21 met prestaties in geval van leven anders dan pensioensparen/langetermijnsparen: als het contract wordt gesloten voor een duur van meer dan acht jaar, betaal je geen roerende voorheffing op voorwaarde dat het contract wordt afgesloten door een natuurlijke persoon die de verzekerde en de begunstigde is in geval van leven en op voorwaarde dat het overlijdenskapitaal minstens gelijk is aan 130 % van het totaal van de gestorte premies. Als je je kapitaal vroeger opneemt – dus voor de periode van acht jaar na het afsluiten van het contract, betaal je 30 % roerende voorheffing op een fictief rendement van 4,75 %. Deze taks is enkel verschuldigd in geval van een verzoek tot vervroegde terugbetaling (voor de achtste verjaardag van het contract).

• Tak 23-producten met een minimaal rendement (gestructureerd product): als het contract wordt afgesloten voor een duur van meer dan acht jaar betaal je geen roerende voorheffing. Als je je kapitaal vroeger opneemt – dus voor de periode van acht jaar na het afsluiten van het contract – betaal je 30 % roerende voorheffing. 

Verzekeringsproducten met fiscaal voordeel – pensioensparen/langetermijnsparen)

• De contracten die een fiscaal voordeel hebben opgeleverd en die niet worden aangewend als waarborg of wedersamenstelling van een hypothecaire lening, worden belast in functie van diverse factoren. Als je je kapitaal niet opvraagt voor je zestigste, zal de verzekeraar de taks op het langetermijnsparen innen en is er een vrijstelling voor de inkomstenbelasting. Als je je kapitaal opvraagt voor je zestigste, is er een belasting op de inkomsten. Meer informatie daarover vind je op de website van de FOD Financiën.
• De contracten die een fiscaal voordeel hebben opgeleverd en die dienen als waarborg of voor de wedersamenstelling van een hypothecaire lening, worden belast in het kader van de inkomstenbelasting. Meer informatie over deze taksen en de belastingvoet op de website van de FOD Financiën.
• Met betrekking tot de verzekeringen die een prestatie voorzien in het geval van een overlijden: als de premies aanleiding hebben gegeven tot een belastingvermindering worden de prestaties van de verzekering belast in de inkomstenbelasting. In het andere geval zijn de prestaties van de verzekering meestal vrijgesteld van inkomstenbelasting. De successierechten blijven meestal echter verschuldigd.

De meerwaardetaks 

Sinds 1 januari 2026 kan, als je verzekeringscontract op eindvervaldag komt of in geval van vervroegde afkoop, een taks van 10 % op de gerealiseerde meerwaarden toegepast worden. Een jaarlijkse vrijstelling is van toepassing op de eerste schijf van 10 000 euro. Deze taks is niet van toepassing in geval van overlijden of als een belasting al verschuldigd is in de inkomstenbelasting. Deze taks is ook niet van toepassing op de pensioenspaarverzekeringen, op de verzekeringen langetermijnsparen en op de groepsverzekeringen. Voor meer informatie verwijzen we naar de website van de belastingadministratie.

Kosten

De kosten voor een levensverzekering verschillen naargelang het gaat over een tak 21 of een tak 23.

Tak 21

We spreken meestal over: 

• Inventariskosten: de kosten die bestemd zijn om de veiligheid en de beheerskosten van de verbintenissen van de verzekeraar te dekken in het kader van een operatie die niet is verbonden aan een beleggingsfonds. 
• Acquisitiekosten: de kosten die bedoeld zijn om de kosten van de verzekeraar te dekken met betrekking tot de verwerving, de afsluiting of de verhoging van de verzekerde prestaties en dat in het kader van een operatie die niet verbonden is aan een beleggingsfonds.
• Inningskosten: elke kost die geen inventaris- of acquisitiekost is, en die bedoeld is om de kosten te dekken van de verzekeraar met betrekking tot het innen van de premies in het kader van een operatie die niet verbonden is aan een beleggingsfonds.
• Afkoopvergoeding: in geval van vervroegde afkoop, is het mogelijk dat je contract voorziet in de betaling van een afkoopvergoeding. Het betreft meestal een percentage van het gevraagde bedrag. Deze vergoeding neemt af in functie van de resterende looptijd van het contract.
• Conjuncturele vergoeding/financiële correctie: in geval van afkoop gedurende de acht eerste jaren van je contract is het mogelijk dat je verzekeraar een financiële boete, die flink kan oplopen, aftrekt van de waarde van je contract. Dat kan het geval zijn wanneer de intrestvoeten stijgen en de marktrente hoger is dan de intrest op je levensverzekering.
• Occasionele kosten: deze bijzondere uitgaven zijn uitgaven die worden veroorzaakt uit hoofde van de verzekeringsnemer, de verzekerde of de begunstigde en op voorwaarde dat de verzekeraar die mogelijkheid vermeldt in het contract.
• Overlijdensdekking: als je levensverzekering gecombineerd is met een overlijdensverzekering, moet je er de premies van betalen (hoewel het hier niet gaat om “kosten” in de strikte zin van het woord. 

Tak 23

We spreken meestal over:

• Instapkosten. Dit is meestal een percentage van het gestorte bedrag.
• Beheerskosten. De verzekeringsonderneming rekent een percentage van het bedrag van het contract aan voor het beheer van je levensverzekering. Vaak worden er ook kosten voor derden geheven voor het beheer van de onderliggende activa; deze kosten hebben een directe of indirecte invloed op de waarde van jouw spaargeld/belegging.
• Uitstapkosten. Dit is meestal een percentage van het teruggevraagde bedrag. Je moet het betalen als je de terugbetaling vraagt voor de eindvervaldag van het contract. Het daalt vaak naargelang je de levensverzekering langer hebt en dichter bij de vervaldag komt. Bij sommige contracten moet je na een bepaalde periode zelfs geen uitstapkosten meer betalen.
• Afkoopvergoeding. In bepaalde gevallen moet je een vergoeding betalen als je een vervroegde uitbetaling laat uitvoeren. Deze afkoopvergoeding komt bovenop de uitstapkosten.
• Occasionele kosten: Het betreft hier kosten die worden gemaakt door de verzekeringsnemer, de verzekerde of de begunstigde en dit op voorwaarde dat de verzekeraar deze mogelijkheid heeft voorzien in het contract
• Overlijdensdekking: als je levensverzekering gecombineerd is met een overlijdensverzekering, moet je hiervoor de premies betalen (hoewel het hier dus eigenlijk niet gaat om een “kost” in de strikte zin van het woord.

Deze kosten kunnen verschillen tussen verzekeraars.

Voor je een contract sluit voor pensioensparen of langetermijnsparen moet je minstens het algemene percentage van de instapkosten ontvangen, evenals de terugkerende kosten die van toepassing zijn op het product. Deze informatie wordt ook gepubliceerd op de website van de verzekeraar.

De kosten die effectief toepast worden in het kader van je verzekeringscontract staan vermeld in het contract.